Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Roodbuiktroepiaal

Roodbuiktroepiaal | Hypopyrrhus pyrohypogaster

Red-bellied Grackle | Cacique candela | Graúna-de-barriga-vermelha

De roodbuiktroepiaal is een endemische troepiaal van de Colombiaanse Andes, zwart met een felrode buik. Hij leeft in luidruchtige groepen in vochtig bergbos en is het enige lid van het geslacht Hypopyrrhus. Door bosverlies is de soort kwetsbaar.

Roodbuiktroepiaal (Hypopyrrhus pyrohypogaster)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepen geven luide, gevarieerde, klinkende en krassende roepen en korte fluitstrofen.

Luister: ZangXC1164072

Opname: Zsombor Károlyi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

27–30 cm. Grotendeels zwart; de veren van kop, hals en borst zijn spits en glanzend, met lichtere schachten, wat een glimmend, enigszins gestreept effect geeft. Buik en onderstaartdekveren zijn felrood. De snavel is zwart, stevig en spits, de iris licht, de staart lang. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jongen zijn doffer, met minder rood.

Verwarrings­soorten

De bergtroepiaal Macroagelaius subalaris heeft geen rood op de onderzijde, een donkere iris en kastanjebruine ondervleugels, en leeft in de Oostelijke Andes. De kuiforopendola Psarocolius decumanus is groter, met een lichte snavel en gele staartzijden. De goudvleugelbuidelspreeuw Cacicus chrysopterus is kleiner, met gele vleugelvlekken en een gele stuit.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden en oud secundair bos, ook schaduwkoffie en grotere bosfragmenten, ruwweg tussen 1200 en 2700 m. Zoekt in groepen in de middelste en hoge lagen, vaak in epifyten, mos en onder schors, naar insecten en vruchten, en sluit zich aan bij gemengde groepen. Het nest is een kom in een boom.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia: lokaal in alle drie de Andesketens, vooral in de Centrale Andes van Antioquia tot Huila, verder in de Westelijke Andes en op de westflank van de Oostelijke Andes. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosreservaten in de Centrale Andes van Antioquia, Caldas en Risaralda; groepen trekken luidruchtig door de boomkronen, vaak samen met gemengde groepen tangares.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Het grootste deel van het bergbos binnen het verspreidingsgebied is omgezet in landbouwgrond en koffieplantages; de soort is nu beperkt tot de overgebleven bosfragmenten.

Wetenschappelijke naam

Hypopyrrhus pyrohypogaster | (de Tarragon, 1847)

De Tarragon beschreef de soort in 1847 als Cassicus pyrohypogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hypopyrrhus werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en purrhos, 'vuurrood', naar de rode buik. De soortnaam komt van Grieks pur, 'vuur', en hupogastrion, 'buik', naar de rode buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.