Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Roodkoptroepiaal
Roodkoptroepiaal | Amblyramphus holosericeus
Scarlet-headed Blackbird | Federal | Cardeal-do-banhado
De roodkoptroepiaal is een zwarte troepiaal met een scharlakenrode tot oranjerode kop, borst en dijen, die in hoge moerasvegetatie leeft. Hij hoort bij de zuidelijke moerassen van Zuid-Amerika en bereikt het gidsgebied alleen in het laagland van Bolivia. Met zijn lange, spitse snavel opent hij stengels van moerasplanten.
Geluid
De zang varieert, met heldere, luide fluittonen, ratels en een nasaal gezoem. De contactroep van beide seksen is een lange, dalende, aarzelende fluittoon.
Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–25 cm; het mannetje is gemiddeld groter dan het vrouwtje. De snavel is lang, recht, spits en zwart. Het verenkleed is diepzwart, met een scharlakenrode tot oranjerode kop, hals en bovenborst en rode dijen. De ogen zijn donker. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn geheel dofzwart en krijgen het rood geleidelijk, eerst als oranje vlekken op kop en borst.
Verwarringssoorten
De zwartkopsoldatenspreeuw Leistes militaris heeft een rode keel en borst, maar een bruin gestreepte rug en een zwarte kop, en leeft in grasland. De geelkaptroepiaal Chrysomus icterocephalus heeft een gele kap en leeft verder naar het noorden. Geen andere zwarte troepiaal in het gidsgebied heeft een rode kop.
Leefgebied
Moerassen met dichte stands van zegge, lisdodde, riet en pijlwortel, langs meren, rivierarmen en in overstroomde savannen, ook aangrenzend nat grasland; in het gidsgebied in het laagland, ver onder 600 m. Zoekt insecten en hun larven in en op moerasplanten. Het nest is een geweven kom van stroken moerasplant, ongeveer een meter boven het water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de moerassen en overstroomde savannen van het noordelijke en oostelijke laagland, in Beni en Santa Cruz. Uit Peru niet met zekerheid bekend. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Uruguay, het noordoosten van Argentinië en het zuiden van Brazilië, van de Pantanal tot Rio Grande do Sul.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de moerassen van de Beni-savanne langs randen van hoge moerasvegetatie; mannetjes zingen vaak vanaf de top van een riet- of lisdoddestengel.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied gaat plaatselijk verloren door drooglegging en omzetting in landbouwgrond, maar in de grote moerasgebieden is de soort talrijk.
Wetenschappelijke naam
Amblyramphus holosericeus | (Scopoli, 1786)
Scopoli beschreef de soort in 1786 als Xanthornus (holosericeus); omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amblyramphus werd in 1814 ingevoerd door Leach. De geslachtsnaam komt van Grieks amblus, 'stomp', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn holosericeus, 'geheel van zijde', naar het zijdeachtige verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paranádelta, Argentinië.