Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Roodrugmierpitta
Roodrugmierpitta | Grallaria hypoleuca
White-bellied Antpitta | Tororoí ventriblanco | Tovacuçu-de-barriga-branca
De roodrugmierpitta is een middelgrote mierpitta met roodbruine bovendelen, een witte keel en buik en een grijze borst. Hij leeft in vochtig bergbos van Colombia tot het noorden van Peru en verdraagt bosranden en jong bos. Vogels op de oostflank, de vorm castanea, zijn dieper roodbruin.
Geluid
De zang is een eenvoudige, ver dragende reeks van enkele heldere fluittonen, met lange tussenpozen herhaald, vaak van tien seconden of meer. De roep is een reeks uilachtige tonen, die doet denken aan een dwerguil. Zingt meestal vanaf een zitplaats tot ongeveer 2 m boven de grond.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, rond en kortstaartig, op blauwgrijze poten, met een zwartachtige snavel. De kruin is roodbruin tot donker, met zwarte streepjes op het voorhoofd; het gezicht is roodbruin met witte of grijze teugels. De bovendelen zijn roodbruin. De keel is wit, de borst grotendeels grijs met roodbruine zijkanten, de buik wit, de flanken olijf- tot geelbruin en de onderstaartdekveren geelbruin. De vorm castanea is kleiner, met dieper roodbruine bovendelen die verder doorlopen over de zijkanten en flanken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelborstmierpitta Grallaria flavotincta heeft een geel aangezette keel en borst en leeft op de Pacifische flank. De roestkleurige mierpitta Grallaria przewalskii in Peru, ten zuiden van het gebied van deze soort, heeft roodbruin getinte onderdelen. De tweekleurige mierpitta Grallaria rufocinerea in Colombia heeft geheel grijze onderdelen en leeft hoger. De baaimierpitta Grallaria capitalis in midden-Peru is vrijwel geheel roodbruin.
Leefgebied
Randen van vochtig bergbos en oud secundair bos, ook het binnenste van het bos waar boomval of aardverschuivingen dichte begroeiing hebben veroorzaakt, in Colombia ongeveer tussen 1400 en 2700 m, in Ecuador tussen 1400 en 2200 m, in Peru tussen 1700 en 2100 m. Zoekt bijna uitsluitend op de grond in dichte begroeiing naar insecten; volgt soms zwermen trekmieren en mensen in het bos om opgeschrikte prooien te pakken. Het nest is een kom van takjes en worteltjes in een boomvork, ongeveer 1,25 m hoog, met twee lichtgroenige eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Centrale Andes in Antioquia, op de Oostelijke Andes van Santander tot Cundinamarca en aan de bovenloop van de Magdalena. In Ecuador op de oostflank. In Peru alleen in het noorden, tot in Cajamarca. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs bosranden en paden op de oostflank van Ecuador en in de Colombiaanse Andes naar de heldere fluittonen met lange tussenpozen. De vogel zingt vaak vanaf een lage tak in dichte begroeiing en komt soms even op een pad.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het gebied is groot en de stand wordt stabiel geacht. Omdat de soort jong bos en bosranden gebruikt, heeft zij plaatselijk mogelijk zelfs baat bij kleinschalige ontginning.
Wetenschappelijke naam
Grallaria hypoleuca | Sclater, 1855
Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en leukos, 'wit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.