Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Roodstuitbuidelspreeuw
Roodstuitbuidelspreeuw | Cacicus haemorrhous
Red-rumped Cacique | Cacique lomirrojo | Guaxe
De roodstuitbuidelspreeuw is een glanzend zwarte buidelspreeuw van het Amazone-laagland, met een rode stuit die vooral in de vlucht en bij de balts zichtbaar wordt. Hij broedt in kolonies van lange, hangende nestbuidels, vaak in één boom en geregeld in de buurt van wespennesten. In het gidsgebied ligt hij aan de westrand van zijn verspreiding.
Geluid
Een gevarieerd repertoire van hese, krassende en vloeiende tonen, waaronder een herhaald tsjak en borrelende, nasale reeksen in de kolonie. In de vlucht een kort, scherp kiek.
Opname: Faustino Hollmann — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–28 cm; het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Het hele kleed is zwart met een blauwige glans; alleen de onderrug en stuit zijn scharlakenrood, in zit grotendeels door de vleugels bedekt. De snavel is lang, spits en ivoorwit tot lichtgroenig, het oog lichtblauw. Het vrouwtje is doffer en kleiner, met minder glans. Jongen zijn doffer zwart met een donkerder oog.
Verwarringssoorten
De geelstuitbuidelspreeuw Cacicus cela heeft een gele stuit, een gele vlek op de vleugel en een gele staartbasis. De grote bloedstuitbuidelspreeuw Cacicus uropygialis heeft eveneens een rode stuit, maar is kleiner, met een kortere staart, en leeft vooral in het bergbos en in het laagland ten westen van de Andes. De zwarte buidelspreeuw Cacicus solitarius mist rood en heeft een donker oog. De kuiforopendola Psarocolius decumanus is groter, met een gele staart.
Leefgebied
Hoog bos op terra firme, bosranden en de oevers van rivieren en open plekken in het laagland, meestal onder 600 m. Zoekt in groepjes in het bladerdak naar insecten, vruchten en nectar. De kolonies hangen aan een vrijstaande boom of aan de bosrand, vaak in de buurt van wespen- of mierennesten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazone-laagland in het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland, plaatselijk. In Peru in het noorden van het Amazonegebied, plaatselijk verder naar het zuiden. In Bolivia hooguit plaatselijk in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië, en afzonderlijk in het Atlantisch Woud van Zuidoost-Brazilië, Paraguay en Noordoost-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in het oostelijke laagland op vrijstaande bomen met kolonies van hangende nestbuidels; de rode stuit is te zien als de vogels opvliegen of in de kolonie met gespreide vleugels baltsen. Vergelijk elke kolonie goed met die van de geelstuitbuidelspreeuw.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied plaatselijk en minder talrijk dan de geelstuitbuidelspreeuw; hij is afhankelijk van bos en lijdt onder ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Cacicus haemorrhous | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als O[riolus] haemorrhous; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cacicus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Spaans cacique, 'opperhoofd', een woord uit het Taíno van het Caribisch gebied. De soortnaam komt van Grieks haimorrhoos, 'bloedend', van haima, 'bloed', naar de rode stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.