Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rosse bladspeurder

Rosse bladspeurder | Clibanornis rubiginosus

Ruddy Foliage-Gleaner | Breñero rojizo | Barranqueiro-ferrugem

De rosse bladspeurder is een donker roodbruine bladspeurder van de dichte onderlaag van vochtig bos, van Mexico tot Bolivia. Hij houdt zich verborgen in ravijnen en dichte begroeiing en wordt veel vaker gehoord dan gezien. Over zijn grote verspreidingsgebied verschillen kleed en zang sterk per streek.

Rosse bladspeurder (Clibanornis rubiginosus)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep verschilt per streek. In de Andes van Ecuador een aanhoudend herhaald, klaaglijk en nasaal, stijgend kwiieeaah; in Colombia een herhaald, krassend gekwaak, dat aan een mierklauwier doet denken.

Luister: ZangXC1177830

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een rechte, vrij forse, donkere snavel. Het kleed is grotendeels donker roodbruin tot kastanjebruin, met een helderder roestkleurige keel en borst. De staart is donker kastanjebruin, bij de vogels van westelijk Colombia en Ecuador vrijwel zwart. Kruin en rug zijn vaak iets donkerder en olijfkleuriger dan de onderdelen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De hennakapbladspeurder Clibanornis erythrocephalus heeft een helder roestoranje kap die afsteekt tegen een olijfbruine rug en grijzige onderdelen, en leeft in droger bos in het zuidwesten. De okerkeelbladspeurder Automolus ochrolaemus is lichter bruin, met een lichte keel en oogring. De bruinkeelbladkrabber Sclerurus mexicanus heeft een kortere staart, een slankere, iets gebogen snavel en leeft op de grond. De boomjagers Thripadectes zijn gestreept.

Leefgebied

De onderlaag van vochtig, altijdgroen laagland-, voetheuvel- en lager bergbos, ruwweg tot 1500 m, plaatselijk hoger; houdt van dichtbegroeide ravijnbodems. Foerageert meestal in paren laag in de begroeiing, zelden in gemengde zwermen, en zoekt insecten en andere geleedpotigen in bladafval en dode bladeren. Het nest is een kom van zachte vezels aan het eind van een tunnel in een aarden wal.

Verspreiding en trek

Colombia: de Pacifische helling en de Serranía del Baudó, het noordwesten, de westflank van de Oostelijke Andes en de oostelijke uitlopers. Ecuador: het westen en de oostelijke uitlopers. Peru: het uiterste noordwesten (Tumbes) en de oostflank van de Andes en het aangrenzende laagland over de hele lengte. Bolivia: alleen het westen van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's en het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de ochtend in beboste ravijnen naar de nasale, stijgende roep en wacht stil bij dichte begroeiing; de vogels komen vaak dichtbij maar blijven laag en in de schaduw.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar verdwijnt waar de onderlaag van het bos wordt gekapt of door vee wordt vertrapt.

Wetenschappelijke naam

Clibanornis rubiginosus | (Sclater, 1857) (GBIF: Automolus rubiginosus)

Sclater beschreef de soort in 1857 als Anabates rubiginosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Clibanornis werd in 1873 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks klibanos, 'oven', en ornis, 'vogel', naar de verwantschap met de ovenvogels (Furnarius). De soortnaam komt van Latijn rubiginosus, 'roestkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Córdoba, Veracruz, Mexico.