Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Rothschilds bisschop

Rothschilds bisschop | Cyanoloxia rothschildii

Amazonian Grosbeak | Picogrueso amazónico | Azulão-da-amazônia

De Rothschilds bisschop is de Amazonische tegenhanger van de blauwrugbisschop en werd lang tot die soort gerekend. Hij leeft in de ondergroei van laaglandbos ten oosten van de Andes en verschilt vooral in zang. Paren houden zich op in dicht struikgewas en verraden zich meestal door hun langzame, fluitende strofe.

Rothschilds bisschop (Cyanoloxia rothschildii)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een langzame, heldere reeks fluittonen, vaak eerst stijgend en dan dalend, langer en meer gerekt dan die van de blauwrugbisschop. De roep is een scherp, metaalachtig tsjink.

Luister: ZangXC1105614

Opname: Niall Perrins — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een zeer zware, zwartachtige kegelsnavel. Het mannetje is donker blauwzwart, met helderder blauw op voorhoofd, wenkbrauw en schouders. Het vrouwtje is egaal warm donkerbruin, iets lichter op de onderdelen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De blauwrugbisschop Cyanoloxia cyanoides is in het veld vrijwel gelijk, maar leeft ten westen van de Andes; de zang is het beste kenmerk. De ultramarijnbisschop Cyanoloxia brissonii is helderder blauw en leeft in droger, open terrein. De jacarinagors Volatinia jacarina is veel kleiner, met een dunne snavel. Vrouwtjes van de zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis zijn kleiner, met een kastanjebruine zweem op de buik.

Leefgebied

Ondergroei en randen van vochtig laaglandbos op terra firme en in overstromingsbos, ook secundaire groei, bamboe en dichte vegetatie langs rivieren, tot ongeveer 1200 m op de voetheuvels. Eet zaden, vruchten en insecten, laag in dicht struikgewas, meestal in paren. Het nest is een kom in een dichte struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Amazonelaagland en op de oostelijke voetheuvels. Ecuador: in het oostelijk laagland en op de voetheuvels. Peru: in het oostelijk laagland en op de voetheuvels over het hele land. Bolivia: in het laagland en op de voetheuvels van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bosranden en paden in het Amazonelaagland naar de langzame fluitende zang uit de ondergroei; een geduldig afwachten bij een opening in de vegetatie geeft de beste kans om de vogel kort te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en bosranden, maar is afhankelijk van ondergroei, die plaatselijk door ontbossing verdwijnt.

Wetenschappelijke naam

Cyanoloxia rothschildii | (Bartlett, 1890)

Bartlett beschreef de soort in 1890 als Guiraca rothschildii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanoloxia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks kuanos, 'donkerblauw', en Loxia, het geslacht van de kruisbekken (Grieks loxos, 'scheef'). De soortnaam eert Walter Rothschild (1868–1937), Brits bankier, zoöloog en stichter van het museum in Tring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caramang, Guyana.