Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Ultramarijnbisschop
Ultramarijnbisschop | Cyanoloxia brissonii
Ultramarine Grosbeak | Reinamora grande | Azulão
De ultramarijnbisschop is een gedrongen, donkerblauwe kardinaal met een zeer zware snavel, van droge bossen en struwelen ten oosten en zuiden van het Amazonegebied. In het gidsgebied leeft hij in twee gescheiden delen: in droge dalen en laagland in het noorden van Colombia en in het oosten en zuiden van Bolivia. De mannetjes zingen vanaf een verborgen zitplaats in dicht struikgewas.
Geluid
De zang is een reeks heldere, fluitende tonen die vaak snel en wat onregelmatig afloopt. De roep is een kort, metalig tsjik.
Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een zware, kegelvormige, zwartachtige snavel. Het mannetje is diep donkerblauw, met lichter, helder hemelsblauw op voorhoofd, wenkbrauw, wang, schouders en stuit; vleugels en staart zijn zwartachtig met blauwe randen. Het vrouwtje is warm roodbruin, van onderen lichter en kaneelkleurig, zonder strepen of vleugelstrepen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje en krijgen geleidelijk blauwe veren.
Verwarringssoorten
De blauwrugbisschop Cyanoloxia cyanoides en Rothschilds bisschop Cyanoloxia rothschildii zijn donkerder, meer zwartblauw, met weinig of geen lichtblauwe accenten, en leven in vochtig bos. De blauwe bisschop Passerina caerulea heeft roodbruine vleugelstrepen. De indigogors Passerina cyanea is kleiner, met een slankere snavel. Vrouwtjes van zaadkrakers en dikbekjes (Sporophila) zijn kleiner en meestal olijfbruin, met een kortere, ronde snavel.
Leefgebied
Droog en halfgroenblijvend bos, bosranden, galerijbos, doornstruweel, struikrijke weiden en tuinen, vooral onder 2000 m. Leeft verscholen in dicht struikgewas en de onderste lagen van het bos, meestal in paren. Eet zaden, vruchten en insecten. Het nest is een open kom laag in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in droge streken van het noorden (Caribisch gebied) en in de droge delen van de dalen van de Cauca en de Magdalena. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. In Bolivia in het oostelijke en zuidelijke laagland (Chiquitano-bos en Chaco) en in de droge dalen van de Andes. Buiten het gidsgebied in Venezuela, het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend naar zingende mannetjes langs struikrijke bosranden en in droge dalen; de vogels zitten vaak laag en goed gedekt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt veel gevangen voor de handel in kooivogels, waardoor hij plaatselijk schaars is geworden.
Wetenschappelijke naam
Cyanoloxia brissonii | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als Fringilla brissonii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanoloxia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks kuanos, 'donkerblauw', en Loxia, het geslacht van de kruisbekken (Grieks loxos, 'scheef'). De soortnaam eert de Franse zoöloog Mathurin Jacques Brisson (1723–1806), auteur van een groot vogelwerk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.