Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Saffiervleugelkolibrie
Saffiervleugelkolibrie | Pterophanes cyanopterus
Great Sapphirewing | Alazafiro grande | Asa-de-safira-grande
De saffiervleugelkolibrie is na de reuzenkolibrie de grootste kolibrie van de Andes. Hij leeft aan de boomgrens, van Colombia tot Bolivia, en vliegt met trage, diepe vleugelslagen, soms met korte glijvluchten. De vleugels van het mannetje zijn diep saffierblauw.
Geluid
Een luid, scherp tsiet of tsjit, vaak in de vlucht, en een snel gekwetter bij achtervolgingen. De trage vleugelslagen maken een laag gezoem.
Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
19 cm, met een rechte zwarte snavel van ongeveer 3 cm en een lange, licht gevorkte staart. Het mannetje is donker glanzend groen met een blauwe glans op kop en onderdelen; de vleugels zijn grotendeels saffierblauw. Het vrouwtje is groen van boven en kaneelbruin van onder, met minder blauw op de vleugels en lichte randen aan de buitenste staartveren. Na de landing houdt de vogel de vleugels vaak even omhoog.
Verwarringssoorten
De reuzenkolibrie Patagona gigas is groter en dof bruingrijs, zonder blauw in de vleugel, met een witte stuit, en leeft vooral in drogere, open dalen. De zwaardkolibrie Ensifera ensifera heeft een zeer lange snavel. De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis is kleiner en roodbruin, met een korte snavel en een glinsterende stuit. Het vrouwtje lijkt op de vrouwtjes van grote incakolibries Coeligena, maar die zijn kleiner en hebben geen blauw in de vleugel.
Leefgebied
Elfenwoud en hoog nevelwoud aan de boomgrens, struikgewas aan de rand van het páramo en de puna, Polylepis-bosjes en bloeiende heggen, ruwweg tussen 2600 en 3700 m. Foerageert aan grote bloemen, vaak aan de buitenkant van struiken, en houdt zich soms vast aan de bloem in plaats van te hangen. Het nest is een groot napje van mos en plantenpluis.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de hoge Andes, vooral in de Centrale Cordillera en in het zuiden van het land. In Ecuador in de hoge Andes over de hele lengte. In Peru langs de Andes, vooral op de vochtige oostflank. In Bolivia in de vochtige Andes van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Aan bloeiende struiken langs wegen die door het elfenwoud naar de páramo of de puna lopen, en bij voederplaatsen in hooggelegen reservaten. Let op de trage, zwaluwachtige vlucht en de blauwe vleugels in de zon.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Kap en branden aan de boomgrens tasten het leefgebied plaatselijk aan, maar de soort heeft een groot verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Pterophanes cyanopterus | (Fraser, 1840)
Fraser beschreef de soort in 1840 als Trochilus cyanopterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pterophanes werd in 1849 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'vleugel', en phanēs, 'zichtbaar, glanzend'. De soortnaam komt van Grieks kuanos, 'donkerblauw', en -pteros, 'gevleugeld': met blauwe vleugels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.