Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Sierlijke stern

Sierlijke stern | Thalasseus elegans

Elegant Tern | Charrán elegante | Trinta-réis-elegante

De sierlijke stern is een middelgrote kuifstern met een lange, dunne, licht gebogen, oranjegele snavel en een lange, ruige kuif. Bijna de hele wereldstand broedt op een handvol eilanden in de Golf van Californië, met Isla Rasa als belangrijkste kolonie. Na de broedtijd trekt een groot deel naar het zuiden en overwintert langs de Pacifische kust van Ecuador, Peru en Chili.

Sierlijke stern (Thalasseus elegans)
Foto: Regular Daddy — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een raspend, hoog kie-rek of kirreek, hoger en minder schor dan de roep van de koningsstern.

Luister: RoepXC566534

Opname: Paul Marvin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

39–43 cm, een slanke stern met lange, smalle vleugels, een gevorkte staart en zwarte poten. De snavel is lang, dun, licht naar beneden gebogen en oranje tot oranjegeel, vaak met een lichtere punt. In broedkleed een zwarte kap met een lange kuif die ver over het achterhoofd uitsteekt; de onderdelen hebben dan soms een roze zweem. De bovendelen zijn lichtgrijs. In winterkleed is het voorhoofd wit, met zwarte veren rond en achter het oog die overgaan in de kuif. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben donkere vlekjes op de bovendelen en een gelere, kortere snavel.

Verwarrings­soorten

De koningsstern Thalasseus maximus is groter en zwaarder, met een dikkere, rechtere, oranje snavel en in winterkleed meer wit rond het oog. De grote stern Thalasseus sandvicensis heeft een zwarte snavel met een gele punt; gelesnavelige vogels van de Caribische vorm komen niet aan de Pacifische kust voor. De reuzenstern Hydroprogne caspia is veel groter, met een dikke, rode snavel en donkere handpennen van onderen.

Leefgebied

Zandstranden, baaien, estuaria, havens en de koele kustzee van de Humboldtstroom; rust in groepen op stranden, zandbanken en pieren, vaak samen met koningssterns, meeuwen en schaarbekken. Vist door vanuit de vlucht te duiken en eet vooral ansjovis en sardines. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast aan de Pacifische kust. In Ecuador wintergast langs de hele kust. In Peru een talrijke wintergast langs de hele kust. Op de Galápagos zeldzaam. Ontbreekt in Bolivia. Broedt aan de kusten van Baja California en de Golf van Californië en in kleine aantallen in het zuiden van Californië; overwintert van Mexico tot het midden van Chili.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek van augustus tot april groepen rustende sterns op de stranden en in de baai van Paracas, op de stranden bij Lima en aan de noordkust van Peru, of bij Salinas (Ecuador). Vergelijk in een groep koningssterns de lengte en vorm van de snavel.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Doordat bijna de hele wereldstand op een paar eilanden broedt, is de soort kwetsbaar voor verstoring, ingevoerde roofdieren en ongunstige jaren met weinig voedsel, zoals tijdens El Niño; ook overbevissing van sardines en ansjovis vormt een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Thalasseus elegans | (Gambel, 1849)

Gambel beschreef de soort in 1849 als Sterna elegans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thalasseus werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks thalassa, 'zee'; thalasseus betekent 'zeevaarder' of 'visser'. De soortnaam komt van Latijn elegans, 'verfijnd, uitgelezen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mazatlán, Sinaloa, Mexico.