Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Sierranevadamierpitta

Sierranevadamierpitta | Grallaria spatiator

Sierra Nevada Antpitta | Tororoí de Sierra Nevada | Tovacuçu-de-sierra-nevada

De sierranevadamierpitta is een kleine, roodbruine mierpitta die alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia leeft. Lang gold hij als ondersoort van de roodbruine mierpitta, maar sinds 2020 wordt hij op grond van zang en genetica als eigen soort erkend. Hij leeft op de bodem van bemost bergbos en wordt vooral gehoord.

Sierranevadamierpitta (Grallaria spatiator)
Foto: Amber M. King — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De lange zang is een helder klinkende triller van ongeveer 30 tonen in zo'n drie seconden. De korte zang is een kort, hoog, iets dalend fluitje.

Luister: ZangXC503618

Opname: Alonso Quevedo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange poten. Kruin, bovendelen, vleugels en staart zijn donker roodachtig okerbruin met lichtere veerranden. Achter het oog zit een witachtige vlek die soms deel uitmaakt van een oogring. De onderdelen zijn grotendeels licht grijswit met een okergele zweem op de borst; de flanken hebben de kleur van de bovendelen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De santamartamierpitta Grallaria bangsi in hetzelfde gebergte is groter en olijfbruin, met een geelachtige, gestreepte borst. De noordelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula ferrugineipectus is kleiner, met een roestbruine borst en een lichte halvemaan voor het oog. Andere soorten uit de Grallaria rufula-groep komen niet in de Sierra Nevada de Santa Marta voor.

Leefgebied

De bodem en ondergroei van koel, vochtig bergbos dat rijk is aan mos en epifyten, ongeveer tussen 2200 en 2900 m. Over voedsel en broeden is vrijwel niets beschreven; vermoedelijk eet hij, net als verwante soorten, ongewervelden van de bosbodem.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in de Sierra Nevada de Santa Marta, in Magdalena, La Guajira en Cesar. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang en in de schemering naar de trillerzang in het hoger gelegen bos van de Sierra Nevada de Santa Marta, bijvoorbeeld langs de weg van Minca naar de San Lorenzo-rug. De vogel zingt meestal vanuit dichte, bemoste ondergroei.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort. Het verspreidingsgebied is zeer klein en het bergbos van de Sierra Nevada staat onder druk door kap, landbouw en branden; de soort is daardoor waarschijnlijk bedreigd.

Wetenschappelijke naam

Grallaria spatiator | Bangs, 1898

Bangs beschreef de soort in 1898 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn spatiator, 'wandelaar'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Macotama, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.