Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Sprinkhaangors

Sprinkhaangors | Ammodramus savannarum

Grasshopper Sparrow | Chingolo saltamontes | Tico-tico-gafanhoto

De sprinkhaangors is een kleine, platkoppige gors van open grasland, genoemd naar zijn zang, die lijkt op het gesjirp van een sprinkhaan. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in Noord- en Midden-Amerika en het Caribisch gebied. In het gidsgebied leeft alleen een kleine, geïsoleerde stand in het zuidwesten van Colombia, die tot een eigen ondersoort wordt gerekend.

Sprinkhaangors (Ammodramus savannarum)
Foto: Wildreturn — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een dun, insectachtig gezoem, ingeleid door een tot vier korte tikjes, ongeveer tik-tik-tsssssss; het mannetje zingt vanaf een graspol, struikje of paaltje. De roep is een kort, scherp tsik.

Luister: ZangXC1166736

Opname: Anne McCormack — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, gedrongen, met een platte kop, een vrij zware, kegelvormige snavel en een korte, smalle staart. De kruin is donker met een lichte middenstreep; het gezicht is egaal geelbruin, met een geeloranje vlek voor het oog en een licht oogringetje. De bovendelen zijn geschubd in roodbruin, grijs en zwart. Borst en flanken zijn ongestreept geelbruin, de buik is witachtig. Bij de vleugelbocht zit een kleine gele vlek. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een fijn gestreepte borst.

Verwarrings­soorten

De graslandgors Ammodramus humeralis is grijzer, met een gestreepte kruin zonder duidelijke middenstreep, een grijze borst en een langere staart, en leeft in het laagland. De geelwanggors Ammodramus aurifrons heeft een egaal grijsbruin gezicht met een gele wenkbrauwstreep en leeft ten oosten van de Andes. De roodkraaggors Zonotrichia capensis is groter, met een kuifje, een roodbruine nekband en een zwarte vlek op de borstzijde. Vrouwtjes van de graslandsaffraangors Sicalis luteola zijn geler van onder en hebben een gestreepte rug zonder schubtekening.

Leefgebied

Droog, kort tot middelhoog grasland met wat kale grond en weinig struiken, ook oude weiden. Mijdt dicht struikgewas en bos. Loopt verscholen door het gras en zoekt insecten, vooral sprinkhanen, en zaden. Het nest is een kommetje van gras op de grond, vaak met een overkapping van gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeldzaam en zeer lokaal in het dal van de bovenloop van de Cauca en het dal van de Patía, en in Nariño tot ongeveer 2600 m. Uit Ecuador zijn alleen enkele meldingen bekend; ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Noord- en Midden-Amerika, op de Grote Antillen en op Bonaire en Curaçao; noordelijke vogels trekken in de winter naar het zuiden van de Verenigde Staten, Mexico en Midden-Amerika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droog grasland met verspreide graspollen in de vroege ochtend, als de mannetjes vanaf een verhoging zingen. Het hoge gezoem lijkt op dat van een insect; let daarom op een vogel die bovenop een graspol of paaltje zit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, al gaat de soort in Noord-Amerika achteruit door het verdwijnen van grasland. De kleine Colombiaanse stand staat onder druk door de omzetting van grasland in suikerriet en ander landbouwgebied.

Wetenschappelijke naam

Ammodramus savannarum | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Fringilla savannarum; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ammodramus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks ammos, 'zand', en dromos, 'loper': 'zandloper'. De soortnaam is Latijn voor 'van de savannes', naar het open grasland waarin de soort leeft. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jamaica.