Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Stippelborsttandkwartel

Stippelborsttandkwartel | Odontophorus stellatus

Starred Wood Quail | Corcovado estrellado | Uru-de-topete

De stippelborsttandkwartel is een tandkwartel van het regenwoud in het westen van Amazonië. De kleine witte stippels op de roestkleurige borst geven hem zijn naam. Het mannetje heeft een roodbruine kuif, het vrouwtje een zwartachtige.

Stippelborsttandkwartel (Odontophorus stellatus)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, snel en ritmisch duet van herhaalde, rollende tonen, vooral bij zonsopkomst en in de schemering. Daarnaast zachte contactroepjes in de groep.

Luister: ZangXC435878

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm, gedrongen, met een korte staart en een volle kuif. Bij het mannetje is de kuif roodbruin, bij het vrouwtje zwartachtig bruin. Het gezicht en de keel zijn donker, de nek en bovenborst grijs. De bovendelen zijn bruin, fijn zwart gemarmerd, met lichte vlekjes op de vleugels. Borst en buik zijn roestkleurig, met kleine witte stippels op de borst. Jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De gemarmerde tandkwartel Odontophorus gujanensis, die deels hetzelfde bos bewoont, is grijsbruin gemarmerd, met oranjerode huid rond het oog, een bruine kuif en geen grijze nek of witte stippels. De bruinborsttandkwartel Odontophorus speciosus leeft hoger, op de oostflank, en heeft egaal roodbruine of grijze onderdelen. Tinamoes zoals de bonte tinamoe Crypturellus variegatus hebben een dunne snavel, geen kuif en vrijwel geen staart.

Leefgebied

De bodem van vochtig laaglandregenwoud op terra firme, plaatselijk ook in de lage voetheuvels en in oud secundair bos, tot ongeveer 500 m. Groepjes zoeken in het bladstrooisel naar zaden, vruchten en ongewervelden. Het nest ligt op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden van het laagland, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst naar het duet in terra firme-bos rond de lodges langs de Napo in Ecuador of bij Tambopata in Peru. Groepjes lopen weg bij geluid; wacht stil op een bospad.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Groot verspreidingsgebied, maar de soort verdwijnt waar bos wordt gekapt en wordt plaatselijk bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Odontophorus stellatus | (Gould, 1843)

Gould beschreef de soort in 1843 als Ortyx (Odontophorus) stellata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en -phoros, 'dragend', naar de getande rand van de snavel. De soortnaam is Latijn stellatus, 'met sterren bezet', naar de witte vlekjes op de borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.