Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Vlekbuiktandkwartel

Vlekbuiktandkwartel | Odontophorus balliviani

Stripe-faced Wood Quail | Corcovado enmascarado | Uru-de-cara-listrada

De vlekbuiktandkwartel is de tandkwartel van het hogere Yungasbos in het zuidoosten van Peru en in Bolivia. Een roodbruine wenkbrauw en donkere streep door het oog geven de kop een gestreept uiterlijk, en de onderdelen zijn bezet met grote lichte vlekken. Hij leeft hoger dan de andere tandkwartels van de oostflank.

Vlekbuiktandkwartel (Odontophorus balliviani)
Foto: Robert Sorenson — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, ritmisch duet van herhaalde tonen, vooral bij zonsopkomst en in de schemering. Daarnaast zachte contactroepjes in de groep.

Luister: ZangXC640690

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–28 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte, bruine kuif. De kop is roodbruin, met een donkere streep door het oog en een donkere baardstreep. De bovendelen zijn bruin, zwart gemarmerd, met lichte vlekken op rug en vleugels. De onderdelen zijn roodbruin tot kastanjebruin, met grote witte tot lichtgele, zwart omrande vlekken. De seksen lijken op elkaar. Jonge vogels zijn doffer, met minder duidelijke vlekken.

Verwarrings­soorten

De bruinborsttandkwartel Odontophorus speciosus leeft lager op de oostflank en heeft een zwartachtige keel en egaal roodbruine of grijze onderdelen zonder grote vlekken. De gemarmerde tandkwartel Odontophorus gujanensis leeft in het laagland en is grijsbruin gemarmerd, met oranjerode huid rond het oog.

Leefgebied

De bodem van vochtig bergbos en nevelwoud, ook bosranden met bamboe en oud secundair bos, ongeveer tussen 1500 en 3300 m. Groepjes zoeken in het bladstrooisel naar zaden, vruchten en ongewervelden. Het nest ligt op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes in Cusco en Puno. In Bolivia op de oostflank in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst naar het duet in nevelwoud langs de weg naar Manu door de Kosñipatavallei in Peru, of langs bergwegen in de Yungas van La Paz in Bolivia.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt, maar grote delen van het bergbos zijn nog intact.

Wetenschappelijke naam

Odontophorus balliviani | Gould, 1846

Gould beschreef de soort in 1846 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en -phoros, 'dragend', naar de getande rand van de snavel. De soortnaam eert José Ballivián (1805–1852), president van Bolivia van 1841 tot 1847, toen Gould de soort beschreef. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cocapata, Cochabamba, Bolivia.