Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Visdief

Visdief | Sterna hirundo

Common Tern | Charrán común | Trinta-réis-boreal

De visdief is een middelgrote stern met een zeer groot verspreidingsgebied: hij broedt in Noord-Amerika, Europa en Azië en overwintert tot in het zuiden van Zuid-Amerika, Afrika en Australië. De vogels in het gidsgebied komen uit Noord-Amerika. Langs de kust van de Stille Oceaan is hij buiten de broedtijd een van de talrijkste sterns, vaak in groepen van tientallen tot honderden vogels.

Visdief (Sterna hirundo)
Foto: MPF — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een schril, dalend kriii-ah en een kort kik; in groepen een voortdurend gekrijs.

Luister: RoepXC1165544

Opname: Lionel FREDERIC — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

31–37 cm inclusief de staartpennen. In winterkleed, het kleed waarin de meeste vogels in het gidsgebied te zien zijn, is het voorhoofd wit, met een zwarte achterkruin die tot in de nek doorloopt, een donkere band langs de voorrand van de binnenvleugel, een zwarte snavel en donkerrode poten. De bovendelen zijn lichtgrijs, de onderdelen wit. In de vlucht vormen de buitenste handpennen een donkere wig op de bovenvleugel; van onderen zijn alleen de binnenste handpennen doorschijnend, met een brede, vage donkere achterrand. In broedkleed, soms al vanaf maart, zijn de kap zwart, de snavel rood met zwarte punt en de onderdelen licht grijs getint. Jonge vogels hebben een bruinig getinte mantel met donkere schubben en een donkere band op de voorvleugel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De noordse stern Sterna paradisaea heeft kortere poten, een kortere snavel, een rondere kop en van onderen doorschijnende handpennen met een smalle, scherpe zwarte achterrand. Forsters stern Sterna forsteri heeft in winterkleed een afgebakend zwart oogmasker en zilverwitte handpennen. De Zuid-Amerikaanse visdief Sterna hirundinacea is groter, met een zwaardere rode snavel. De zwarte stern Chlidonias niger is kleiner en donkergrijs van boven, met een korte, nauwelijks gevorkte staart.

Leefgebied

Stranden, riviermondingen, lagunes, zoutpannen en havens; foerageert boven ondiep water en op zee dicht onder de kust, ook in het kielzog van vissersboten. Stoot van enkele meters hoogte op het water af naar kleine vis. Rust in groepen op stranden en zandbanken, vaak met andere sterns. Zelden in het binnenland, op grote rivieren en meren. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia langs de Caraïbische kust en de Stille Oceaan. In Ecuador en Peru langs de hele kust, plaatselijk algemeen, vooral in het noorden van Peru. Op de Galápagos een zeldzame gast. In het binnenland, ook in Bolivia en het Amazonelaagland, slechts enkele meldingen van doortrekkers. Broedt in de gematigde en noordelijke streken van Noord-Amerika, Europa en Azië; Amerikaanse vogels overwinteren van Midden-Amerika en het Caraïbisch gebied tot in Argentinië en Chili.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op stranden en bij riviermondingen langs de kust van Ecuador en Noord-Peru, vooral van oktober tot april; let in groepen op afwijkende vogels, zoals noordse sterns met kortere poten. Onvolwassen vogels blijven ook in de noordelijke zomer.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk afgenomen door verlies en verstoring van broedplaatsen; in het overwinteringsgebied raken vogels soms verstrikt in visnetten.

Wetenschappelijke naam

Sterna hirundo | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sterna voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Oudengels stearn, een woord voor een stern; de Friezen hadden een vergelijkbaar woord. De soortnaam is Latijn hirundo, 'zwaluw', naar de gevorkte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.