Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Waglers oropendola
Waglers oropendola | Psarocolius wagleri
Chestnut-headed Oropendola | Oropéndola cabeza castaña | Japu-de-cabeça-castanha
Waglers oropendola is de kleinste oropendola van het gidsgebied en de enige met een kastanjebruine kop en hals. Hij leeft ten westen van de Andes, in het Chocó en West-Ecuador, en komt via Midden-Amerika noordwaarts tot in Zuid-Mexico voor. Kolonies hangen vaak in een boom bij huizen of langs een weg.
Geluid
Het baltsgeluid is een luid, vloeiend en klokkend gorgelen, met een korte buiging van het mannetje. De roep is een hard tsjak; daarnaast een nasaal wak.
Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
26–35 cm; het mannetje is veel groter dan het vrouwtje. Kop, hals en bovenborst zijn kastanjebruin, de rest van het lichaam zwart, met een kastanjebruine stuit en onderstaart. De staart is geel met zwarte middelste veren. De snavel is lichtgeel tot ivoorkleurig, met een gezwollen voorhoofdsschild bij het mannetje. Het oog is lichtblauw. Het mannetje heeft enkele dunne kuifveren. Jongen zijn doffer, met een donkerder oog.
Verwarringssoorten
De zwarte oropendola Psarocolius guatimozinus is groter, met een zwarte kop, een kale wangvlek en een zwarte snavel met oranje punt. De bruinrugoropendola Psarocolius cassini is groter, zwart met een kastanjebruine rug en vleugels, en heeft een zwarte snavel met oranje punt. De kuiforopendola Psarocolius decumanus heeft een zwarte kop. De grote bloedstuitbuidelspreeuw Cacicus uropygialis is kleiner en geheel zwart, met een rode stuit en een zwarte staart.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos, bosranden, secundair bos, open terrein met hoge bomen en plantages, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Eet vruchten, nectar en insecten in het bladerdak en de middenlaag, vaak in groepjes. Broedt in kolonies van hangende buidelnesten, vaak in een vrijstaande boom bij een rivier, een weg of huizen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Pacifische laagland en de aangrenzende voetheuvels, en plaatselijk in het noordwesten. In Ecuador in het westelijke laagland en de voetheuvels, vooral in het noordwesten, zuidelijker schaarser. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs wegen in het laagland en de voetheuvels van Noordwest-Ecuador en het Colombiaanse Chocó; let op kolonies in vrijstaande bomen bij boerderijen en op groepjes die laag over open terrein vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt verstoord bos en halfopen terrein, maar is afhankelijk van bos in de buurt.
Wetenschappelijke naam
Psarocolius wagleri | (Gray, 1844)
Gray beschreef de soort in 1844 als C[acicus] Wagleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psarocolius werd in 1827 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam combineert Grieks psar, 'spreeuw', met koloios, 'kauw'. De soortnaam eert Johann Georg Wagler (1800–1832), Duits zoöloog die over vogels en reptielen publiceerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cobán, Guatemala.