Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Zwarte oropendola

Zwarte oropendola | Psarocolius guatimozinus

Black Oropendola | Oropéndola negra | Japu-preto

De zwarte oropendola is een grote, donkere oropendola van het noordwesten van Colombia en het oosten van Panama. Hij is nauw verwant aan de bruinrugoropendola van het Chocó. Zijn verspreiding is beperkt, maar binnen dat gebied komt hij plaatselijk algemeen voor langs bosranden en rivieren.

Zwarte oropendola (Psarocolius guatimozinus)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het baltsgeluid is een luid, vloeiend gorgelen met een buiging van het mannetje, vergelijkbaar met dat van verwante oropendola's. De roep is een hard kak.

Luister: ZangXC127822

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

39–46 cm; het mannetje is groter dan het vrouwtje. Kop, hals en onderdelen zijn zwart; rug, vleugeldekveren en stuit donker kastanjebruin. De staart is geel met donkere middelste veren. De snavel is zwart met een oranje punt. Een kale wangvlek is lichtblauw, aan de onderkant roze. Het oog is donker. Jongen zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De bruinrugoropendola Psarocolius cassini heeft een helderder kastanjebruine rug en vleugels en een roze kale wangvlek, en leeft verder naar het zuiden in het Chocó. De kuiforopendola Psarocolius decumanus is kleiner, met een ivoorkleurige snavel, een lichtblauw oog en een zwarte rug. Waglers oropendola Psarocolius wagleri is kleiner, met een kastanjebruine kop en een lichte snavel.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, bosranden, rivieroevers, secundair bos en halfopen terrein met hoge bomen, meestal onder 800 m. Eet vruchten, nectar en insecten in het bladerdak. Broedt in kolonies van hangende buidelnesten in een hoge, vrijstaande boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noordwesten: in het gebied rond de Golf van Urabá, het noorden van het Chocó, de Sinúvallei, de benedenloop van de Cauca en de middelste Magdalenavallei. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs rivieren en bosranden in het laagland rond de Golf van Urabá en in de dalen van de Sinú en de Cauca; let op kolonies in hoge, vrijstaande bomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, al is het verspreidingsgebied klein en is veel laaglandbos in Noordwest-Colombia gekapt.

Wetenschappelijke naam

Psarocolius guatimozinus | (Bonaparte, 1853)

Bonaparte beschreef de soort in 1853 als Ostinops guatimozinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psarocolius werd in 1827 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam combineert Grieks psar, 'spreeuw', met koloios, 'kauw'. De soortnaam verwijst naar Guatimozin (Cuauhtémoc), neef van Moctezuma en de laatste Azteekse keizer. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Garrapata, Río Magdalena, Antioquia, Colombia.