Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Wilde eend
Wilde eend | Anas platyrhynchos
Mallard | Ánade azulón | Pato-real
De wilde eend is de stamvader van de meeste tamme eenden en komt van nature voor op het hele noordelijk halfrond. In het gidsgebied is hij vooral bekend als verwilderde of half tamme vogel in parken, bij dorpen en op viskwekerijen. Wilde vogels uit Noord-Amerika bereiken het gidsgebied slechts zeer zelden.
Geluid
Het vrouwtje laat het bekende luide, aflopende gekwaak horen, het mannetje een zachter, hees raeb.
Opname: Petter Westberg — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
50–65 cm, een grote, zware eend. Het mannetje heeft een glanzend groene kop, een smalle witte halsring, een paarsbruine borst, een grijs lichaam, zwarte, omgekrulde middelste staartveren en een gele snavel. Het vrouwtje is gevlekt bruin, met een donkere oogstreep en een oranje snavel met een donkere vlek. Beide seksen hebben een blauwe spiegel met aan beide zijden een witte rand. Verwilderde vogels en kruisingen met tamme eenden variëren sterk, van geheel wit tot donker, en zijn vaak zwaarder.
Verwarringssoorten
Vrouwtjes van de krakeend Mareca strepera zijn kleiner, met een witte spiegel en een smallere snavel met oranje zijkanten. De Zuid-Amerikaanse pijlstaart Anas georgica is slanker en bruiner, met een gele snavel en een puntige staart. Tamme muskuseenden Cairina moschata hebben een naakte, rode huid rond het oog en zijn groter.
Leefgebied
Vijvers en meren in parken en dorpen, viskwekerijen, boerderijvijvers en kanalen, plaatselijk ook natuurlijke meren in het laagland en in de Andes. Eet zaden, waterplanten, ongewervelden en voer dat mensen geven. Verwilderde vogels broeden op de grond in oevervegetatie of in tuinen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia verspreid als verwilderde of gedomesticeerde vogel, vooral rond steden en dorpen; wilde wintergasten uit Noord-Amerika zijn zeer zeldzaam en vooral in het noorden te verwachten. Op de Galápagos niet als vrijlevende vogel gevestigd. Komt van nature voor in Noord-Amerika, Europa, Azië en Noord-Afrika en is elders op veel plaatsen ingevoerd.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In stadsparken en bij vijvers in dorpen; bij een eend op een afgelegen meer is het de moeite waard om te letten op het zuivere kleed van een wilde vogel en op afwijkingen die wijzen op tamme afkomst.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied een exoot; verwilderde vogels kunnen zich kruisen met inheemse eenden.
Wetenschappelijke naam
Anas platyrhynchos | Linnaeus, 1758
Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anas voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Latijn anas, 'eend'. De soortnaam combineert Grieks platus, 'breed', met rhunkhos, 'snavel', naar de brede snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.