Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Witwangfluiteend

Witwangfluiteend | Dendrocygna viduata

White-faced Whistling Duck | Suirirí Cariblanco | Irerê

De witwangfluiteend is een rechtop staande, langhalzige eend met een wit gezicht, die in grote, luidruchtige groepen op moerassen en natte savannen leeft. Hij komt voor in tropisch Zuid-Amerika en in Afrika ten zuiden van de Sahara, een verspreiding die bij eenden zelden voorkomt. Groepen zijn vaak 's nachts actief en verraden zich dan door hun heldere, drietonige fluit.

Witwangfluiteend (Dendrocygna viduata)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een heldere, drietonige fluit, wie-wie-wieuw, waaraan ook de Braziliaanse naam irerê is ontleend; groepen roepen veel, ook in de vlucht en 's nachts.

Luister: RoepXC1042904

Opname: Romuald Mikusek — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

43–48 cm, met een lange hals, lange grijze poten en een donkere snavel. Het voorste deel van de kop is wit, het achterhoofd en de achterhals zijn zwart. Hals en borst zijn kastanjebruin, het midden van de buik is zwart en de flanken zijn fijn zwart-wit gebandeerd. Rug en vleugels zijn bruin met lichte veerranden. In de vlucht zijn de vleugels geheel donker, zonder wit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een grijsbruin gezicht en een minder contrastrijke tekening.

Verwarrings­soorten

De zwartbuikfluiteend Dendrocygna autumnalis heeft een rode snavel, een grijs gezicht zonder wit, een geheel zwarte buik en een brede witte vleugelband die vooral in de vlucht te zien is. De rosse fluiteend Dendrocygna bicolor is grotendeels warm geelbruin, met crèmekleurige flankstrepen en in de vlucht een witte band op de stuit. Jonge witwangfluiteenden zonder wit gezicht zijn te herkennen aan de fijn gebandeerde flanken en de geheel donkere vleugels.

Leefgebied

Zoete moerassen, ondiepe meren, rivierarmen, overstroomde savannen en rijstvelden in het laagland, meestal onder 500 m. Foerageert vooral in de schemering en 's nachts op zaden, waterplanten, kleine slakken en insecten, grondelend of lopend in ondiep water. Rust overdag in groepen op oevers en zandbanken. Het nest ligt op de grond tussen hoog gras of riet bij het water.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, de dalen van de Magdalena en de Cauca en in de llanos. In Ecuador zeldzaam en plaatselijk. In Peru plaatselijk in het Amazonelaagland. In Bolivia wijdverbreid in de savannen van de Beni en het oostelijke laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië, en in Afrika ten zuiden van de Sahara en op Madagaskar.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de savannen van de Beni in Bolivia en in de llanos van Colombia rusten in het droge seizoen vaak grote groepen langs ondiepe plassen. Luister in de schemering naar groepen die fluitend overvliegen naar hun voedselgebieden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk wordt op de soort gejaagd, en het droogleggen van moerassen vermindert het leefgebied; rijstvelden bieden deels vervanging.

Wetenschappelijke naam

Dendrocygna viduata | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Anas viduata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendrocygna werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks dendron, 'boom', en kuknos, 'zwaan'. Latijn viduata betekent 'in rouw', 'als een weduwe', naar het zwart-witte verenkleed van de kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cartagena, Colombia.