Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Zwartrugtandkwartel
Zwartrugtandkwartel | Odontophorus melanonotus
Dark-backed Wood Quail | Corcovado dorsioscuro | Uru-de-dorso-escuro
De zwartrugtandkwartel is een tandkwartel van bergbos op de westflank van de Andes in het zuidwesten van Colombia en het noordwesten van Ecuador. Het is de donkerste tandkwartel van het gidsgebied: zwartachtig bruin, met een roodbruine keel en borst. Groepjes leven op de bosbodem en zingen bij zonsopkomst luide duetten.
Geluid
Een luid, snel en ritmisch duet van herhaalde, rollende tonen, vooral bij zonsopkomst en in de schemering. Daarnaast zachte, piepende contactroepjes in de groep.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
24–26 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte, donkere kuif. De bovendelen zijn zwartachtig bruin, fijn gevermiculeerd, zonder duidelijke lichte vlekken. Keel, borst en bovenbuik zijn egaal roodbruin tot kastanjebruin; de rest van de onderdelen is donker grijsbruin. De naakte huid rond het oog is donker. De seksen lijken op elkaar; het vrouwtje is iets doffer. Jonge vogels zijn doffer en minder roodbruin op de borst.
Verwarringssoorten
De bruinmaskertandkwartel Odontophorus erythrops leeft lager op de westflank en heeft een roodbruin voorhoofd en een zwarte keel met een witte band. De witoortandkwartel Odontophorus hyperythrus van de Centrale en de Westelijke Cordillera van Colombia heeft een witte streep achter het oog en een lichtere, bruine rug. Tinamoes zoals de grote tinamoe Tinamus major hebben een dunne snavel, geen kuif en vrijwel geen staart.
Leefgebied
De bodem van vochtig bergbos en nevelwoud, ook oud secundair bos en bosranden, ongeveer tussen 1000 en 2300 m. Leeft in groepjes van enkele vogels die in het bladstrooisel krabben naar zaden, vruchten en ongewervelden. Het nest ligt op de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia alleen in het zuidwesten, op de westflank van de Westelijke Cordillera, vooral in Nariño. In Ecuador op de westflank van de Andes in het noorden, ongeveer van Carchi tot Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op enkele particuliere reservaten bij Mindo in het noordwesten van Ecuador komen groepjes soms vroeg in de ochtend naar voerplaatsen. Elders hoor je de soort vooral bij zonsopkomst in nevelwoud op de westflank.
Staat van instandhouding
Wereldwijd beoordeeld als niet bedreigd, al is de soort eerder als kwetsbaar beschouwd. Het verspreidingsgebied is klein en het bos op de westflank is sterk versnipperd; daarnaast wordt er gejaagd.
Wetenschappelijke naam
Odontophorus melanonotus | Gould, 1861
Gould beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en -phoros, 'dragend', naar de getande rand van de snavel. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en nōtos, 'rug'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ecuador.