Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Afrikaanse houtduif

Afrikaanse houtduif | Columba unicincta

Afep Pigeon | Paloma del Congo

De Afrikaanse houtduif is een grote, bleke duif van het Guineo-Congolese laaglandbos, die in het gebied alleen de uiterste noordrand bereikt. Zij leeft hoog in het kronendak en wordt vaker gehoord dan gezien.

Afrikaanse houtduif (Columba unicincta)
Foto: Francesco Veronesi from Italy — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, rollend en wat trommelend koeren, woe-woe-woe-woe-WOE, vaak ingeleid door een laag grommend geluid; draagt ver door het bos maar de richting is slecht te bepalen. In de baltsvlucht klapt de vogel met de vleugels.

Luister: ZangXC939880

Opname: Paul Lenrumé — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

Ongeveer 36 cm, fors en opvallend licht. De achterhals is bleekgrijs, het lichaam roze-grijs, keel en buik zijn wit. De vleugels zijn donkergrijs en contrasteren duidelijk met het lichte lichaam. De staart is donker met een brede lichte, bijna witte band over het midden en een zwartachtige eindband; aan die ene band refereert de wetenschappelijke naam. Oog en naakte oogring zijn rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner en doffer.

Verwarrings­soorten

De olijfduif (Columba arquatrix) is veel donkerder, wit gestippeld en heeft een gele snavel en gele poten. De bronsnekduif (Columba iriditorques) is veel kleiner en donkerder, met een bronsglanzende nek, en houdt zich lager in het bos op. De Afrikaanse papegaaiduif (Treron calvus) deelt vaak dezelfde vijgenbomen, maar is groen. Het lichte lichaam, de donkere vleugels en de staartband maken de soort in haar bos onmiskenbaar.

Leefgebied

Kronendak van hoog, vochtig laaglandbos en van oude secundaire bossen, en in het zuiden van het areaal van galerijbos langs rivieren. Eet vruchten, vooral vijgen, en komt zelden op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Binnen het gebied alleen in het noorden van Angola, van Cabinda en Uíge tot Lunda Norte, en in het uiterste noordwesten van Zambia (Mwinilunga), in galerijbos en bosrestanten. Verder van Sierra Leone door West- en Centraal-Afrika tot Oeganda; lokaal algemeen in het zuiden van Kameroen en in Gabon.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het gebied het best te vinden in de galerijbossen rond Mwinilunga en de Source of the Zambezi, en in het bos van noordelijk Angola. Luister vroeg in de ochtend naar het diepe koeren uit de hoge kruinen en zoek dan naar vruchtdragende vijgen. Jaarrond.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd en in het centrale deel van het areaal vrij algemeen. In het noordwesten van Angola plaatselijk algemeen, maar aan de uiterste zuidrand, zoals in Zambia, schaars en afhankelijk van versnipperde galerijbossen, die onder druk staan van kap, landbouw en bosbranden. Wordt bejaagd voor bushmeat.

Wetenschappelijke naam

Columba unicincta | Cassin, 1860

Cassin beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Columba werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Columba is het Latijnse woord voor 'duif'. unicincta is Latijn voor 'met één band' — naar de lichte band over de staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ogooué-rivier, Gabon.