Arabische stern | Sterna repressa

Geluid

Een raspend kie-ieerr, lijkend op de roep van de visdief maar ruwer, en een kort kerrit.

Herkenning

32–34 cm. In broedkleed een zwarte kap met eronder een brede witte wangstreep, die scherp afsteekt tegen de grijze keel en onderdelen. De bovendelen zijn donker leigrijs; ook stuit en staart zijn grijs, in dezelfde tint als de rug, wat een belangrijk verschil is met de meeste andere sterns. De snavel is lang, slank en donkerrood met een zwartere punt, de poten zijn rood. Van onderen tonen de handpennen een brede donkere achterrand. In winterkleed zijn voorhoofd en onderdelen witter en de snavel zwart, maar de grijze stuit en staart blijven het beste kenmerk. Kleiner en slanker dan de visdief, met een snelle, lichte vlucht.

Verwarrings­soorten

De witwangstern Chlidonias hybrida heeft hetzelfde kleurpatroon van zwarte kap, witte wang en grijze onderdelen, maar is een moerasstern met een korte, nauwelijks gevorkte staart, brede vleugels en een korte snavel, die van het wateroppervlak pikt in plaats van te duiken. De Antarctische stern Sterna vittata, in de zuidelijke winter in broedkleed, lijkt eveneens sterk, maar is gedrongener, met een zware rode snavel en een witte stuit en staart. De visdief Sterna hirundo en de noordse stern Sterna paradisaea hebben in elk kleed een witte stuit en staart.

Leefgebied

Warme kustwateren, riffen, lagunes en estuaria; rust op zandbanken en stranden, vaak tussen visdieven en andere sterns. Vist op kleine vis, die hij na bidden duikend vangt, en pikt ook prooien van het oppervlak.

Verspreiding en trek

In het gebied slechts drie aanvaarde waarnemingen, alle aan de kust van KwaZulu-Natal in Zuid-Afrika: bij de monding van de Umvoti (november 1975) en tweemaal bij Richards Bay (1982 en 1991). Een geval aan de kust van Mozambique ligt voor de hand, maar is niet bevestigd. Broedt rond de Rode Zee, de Perzische Golf en de Arabische Zee en overwintert langs de kust van Oost-Afrika tot Kenia en Tanzania en langs de westkust van India.

Hoe en wanneer kijken

Controleer grote slaapplaatsen van visdieven aan de oostkust, vooral bij Richards Bay en in estuaria in het noorden van KwaZulu-Natal, op een wat kleinere, donkere stern met een grijze stuit. Een vliegfoto van boven, met rug, stuit en staart in één tint, is het sterkste bewijs.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, al gaan de aantallen in delen van het broedgebied achteruit door verstoring en eierrapen op de broedeilanden. Voor zuidelijk Afrika zonder betekenis voor het behoud.

Wetenschappelijke naam

Sterna repressa | Hartert, 1916

Hartert beschreef de soort in 1916 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sterna werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Sterna gaat terug op het Oudengelse stearn, dat voorkomt in het gedicht The Seafarer; de Friezen gebruikten een verwant woord voor sterns. repressa is Latijn voor 'ingehouden, teruggehouden', van reprimere 'terugdringen'; waarom die naam gekozen is, is niet duidelijk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fao aan de Perzische Golf.