Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen en sterns › Sierlijke stern

Sierlijke stern | Thalasseus elegans

Elegant Tern | Charrán Elegante

De sierlijke stern is een middelgrote kuifstern van de Pacifische kust van Mexico en Californië, die zeer zelden de Atlantische Oceaan oversteekt. In zuidelijk Afrika is hij een uiterst zeldzame dwaalgast, meestal tussen groepen grote sterns op de westkust.

Sierlijke stern (Thalasseus elegans)
Foto: Regular Daddy — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een raspend, schurend kee-rick, lager en ruwer dan de roep van de grote stern.

Luister: VluchtroepXC566535

Opname: Paul Marvin — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

Ongeveer 41 cm, iets groter en langer gesnaveld dan de grote stern. De bovendelen zijn bleek grijs, de onderdelen wit en in de broedtijd vaak met een zachte roze gloed. De snavel is lang, dun en licht gebogen, oranje tot roodoranje en naar de punt toe bleker. De zwarte kuif is lang en ruig en hangt ver over de nek; in winterkleed is het voorhoofd wit, maar blijft het zwart rond en voor het oog doorlopen, zodat het oog in het zwart verdwijnt. De poten zijn zwart. Jonge vogels hebben een gelige snavel en donkere tekening op de vleugel.

Verwarrings­soorten

De Bengaalse stern (Thalasseus bengalensis) heeft een kortere, rechtere oranje snavel en een grijze in plaats van witte stuit. De Afrikaanse koningsstern (Thalasseus albididorsalis) is groter en zwaarder gebouwd, met een dikkere snavel. Hybriden tussen de sierlijke stern en de grote stern (Thalasseus sandvicensis) zijn in Europa vastgesteld en kunnen een oranje of gemengd gekleurde snavel hebben; een zeker geval vraagt goede foto's van snavelvorm, kuif en vleugeltekening.

Leefgebied

Kustwateren, lagunes en estuaria; rust op zandstranden en zandbanken tussen andere sterns.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Uitsluitend als dwaalgast bekend, met enkele aanvaarde gevallen in de West-Kaap en aan de kust van Namibië. Broedt vrijwel geheel op een handvol eilanden in de Golf van Californië en langs de kust van Zuid-Californië, en overwintert langs de westkust van Zuid-Amerika tot Chili; in West-Europa is hij een zeldzame dwaalgast die soms met grote sterns broedt.

Hoe en wanneer kijken

Doorzoek de groepen grote sterns op de rustplaatsen van Walvisbaai en de West-Kaap kritisch op een vogel met een lange oranje snavel en een ruige kuif. Maak bij een mogelijk geval zo veel mogelijk foto's, ook in vlucht, en meld het aan de zeldzaamhedencommissie.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De wereldpopulatie is betrekkelijk klein en voor het grootste deel geconcentreerd op één eiland in de Golf van Californië, waardoor de soort kwetsbaar is voor verstoring, predatie en veranderingen in het aanbod van scholvis bij El Niño. In zuidelijk Afrika zonder betekenis voor de soort.

Wetenschappelijke naam

Thalasseus elegans | (Gambel, 1849)

Gambel beschreef de soort in 1849 als Sterna elegans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thalasseus werd in 1822 ingevoerd door Boie. Thalasseus is afgeleid van het Oudgriekse thalassa 'zee'. elegans is Latijn voor 'sierlijk, fijn'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mazatlán in Mexico.