Saunders' dwergstern | Sternula saundersi

Geluid

Nauwelijks te onderscheiden van de dwergstern: een hoog, schril kie-ik en een kwetterend kirrik, mogelijk iets zachter en minder snel. In het overwinteringsgebied meestal stil.

Herkenning

Ongeveer 22 cm, in bouw en verenkleed zeer gelijk aan de dwergstern. De belangrijkste kenmerken zijn de grijze stuit en staart, die nauwelijks contrasteren met de rug, en drie tot vier donkere buitenste handpennen met opvallend zwarte schachten, die een bredere en scherper afgetekende donkere vleugelpunt vormen. In broedkleed is de witte voorhoofdsvlek recht afgesneden en loopt ze niet achter het oog door; de snavel is geel met zwarte punt en de poten zijn doffer, bruinachtig tot olijfgeel. In winterkleed zijn snavel en poten donker en is het onderscheid met de dwergstern vaak alleen op de vleugeltekening en de staartkleur te maken. De staartpennen zijn relatief kort.

Verwarrings­soorten

De dwergstern Sternula albifrons heeft een witte stuit en staart, slechts twee tot drie donkere buitenste handpennen, oranjegele poten in broedkleed en een witte voorhoofdsvlek die als een smalle wenkbrauw tot achter het oog doorloopt. De Damarastern Sternula balaenarum heeft ook een grijze stuit en staart, maar een langere, iets gebogen zwarte snavel en in broedkleed een volledig zwarte kruin zonder witte voorhoofdsvlek. Veel oudere meldingen uit Oost-Afrika zijn niet zeker, juist door deze overlap.

Leefgebied

Ondiepe kustwateren, estuaria, getijdengeulen en zandige stranden, vaak samen met dwergsterns en andere sterns op hoogwaterrustplaatsen. Vist door te bidden en in het water te duiken op kleine visjes en garnalen. Broedt op kale zand- en schelpbanken en koraaleilandjes.

Verspreiding en trek

In het gebied alleen bekend van enkele gedocumenteerde waarnemingen langs de kust van zuidelijk Mozambique; vermoedelijk wordt de soort tussen de dwergsterns over het hoofd gezien. Broedt rond de Rode Zee, de Golf van Aden, de Perzische Golf en langs de kusten van Pakistan, West-India en Sri Lanka, en overwintert vooral langs de kust van Somalië, Kenia en Tanzania, ook op de Seychellen.

Hoe en wanneer kijken

Controleer in de estuaria van zuidelijk Mozambique elke dwergstern op de kleur van stuit en staart, bij voorkeur als de vogel opvliegt of de vleugels strekt. Foto's van de bovenvleugel en de staart zijn onmisbaar voor een zekere determinatie; een waarneming moet voor aanvaarding worden ingediend bij de nationale zeldzaamhedencommissie.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd, maar slecht bekend; door de gelijkenis met de dwergstern kan hij bij tellingen met die soort worden verward. Broedkolonies op lage eilandjes en stranden zijn gevoelig voor verstoring, het rapen van eieren en kustontwikkeling.

Wetenschappelijke naam

Sternula saundersi | (Hume, 1877)

Hume beschreef de soort in 1877 als Sterna Saundersi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sternula werd in 1822 ingevoerd door Boie. Sternula is een Latijnse verkleinvorm van Sterna en betekent dus 'sterntje'. saundersi eert de Britse ornitholoog Howard Saunders (1835–1907), specialist in meeuwen en sterns. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Karachi, Sindh, Pakistan.