Alle soorten › Zangvogels › Batissen en lelogen › Boultons vliegenvanger
Boultons vliegenvanger | Batis margaritae
Margaret's Batis | Batis de Boulton
Boultons vliegenvanger is een batis van het centrale plateau van Angola en het noordwesten van Zambia, een gebied met weinig vogelaars. Hij valt op onder de batissen doordat ook het vrouwtje een zwarte borstband heeft, en door zijn rode oog.
Geluid
Een reeks heldere, gelijkmatige fluittonen, tjoe-tjoe-tjoe, vaak lang herhaald, en harde, snelle tsjik-tsjik-klikken. In de vlucht maakt hij een snorrend vleugelgeluid.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
11–12 cm. Het mannetje heeft een donkergrijze kruin en rug, een breed zwart masker, een witte wenkbrauwstreep, zwarte vleugels met een witte vleugelstreep en een zwarte staart met witte buitenranden. De onderzijde is wit met een brede zwarte borstband. Het vrouwtje is gelijk getekend, maar de borstband is smaller en soms bruinzwart; de kastanjebruine keelvlek of borstband van andere batissen ontbreekt. Het oog is rood. Jonge vogels zijn bruiner van boven, met een lichte, roestig gevlekte borst.
Verwarringssoorten
De witflankvliegenvanger Batis molitor heeft een geel oog; het vrouwtje heeft een kastanjebruine kinvlek en borstband. De Angolese vliegenvanger Batis minulla is kleiner, met een geel oog, en het vrouwtje heeft een roestbruine borstband. De acaciavliegenvanger Batis soror is kleiner en bleker, met een geel oog. De zwartkeellelvliegenvanger Platysteira peltata heeft een rode lel boven het oog en een glanzend zwarte rug.
Leefgebied
Droog altijdgroen bos, vooral het Cryptosepalum- of mavundabos op Kalaharizand, en de randen van dicht miombobos en galerijbos. Foerageert in de middelste en hogere lagen, vaak in gemengde groepen, en vangt insecten in korte vluchtjes.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied op het centrale plateau van Angola, van Huambo en Bié oostwaarts door Moxico, en in het noordwesten van Zambia, onder meer in de West Lunga en rond Mwinilunga en Solwezi. Daarbuiten alleen in het aangrenzende zuidoosten van de Democratische Republiek Congo.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Jaarrond. Het Nationaal Park West Lunga en de droge bossen tussen Solwezi en Mwinilunga in Zambia zijn de toegankelijkste plekken. Zoek in gemengde groepen in dicht bos en let op de rustige fluitreeks; het rode oog en het zwarte borstband bij beide seksen bevestigen de soort.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd, maar met een vrij klein verspreidingsgebied. Het droge altijdgroene bos waarop de soort is aangewezen wordt plaatselijk gekapt voor landbouw en hout, onder meer rond mijnbouwgebieden in het noordwesten van Zambia.
Wetenschappelijke naam
Batis margaritae | Boulton, 1934
Boulton beschreef de soort in 1934 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Batis werd in 1833 ingevoerd door Boie. Batis is een Grieks woord voor een niet te identificeren, wormen etende vogel die Aristoteles noemt; Boie gaf de naam in 1833 aan deze kleine Afrikaanse vliegenvangers. margaritae eert de Amerikaanse historica en romanschrijfster Margaret Leech (1893–1974); de soort werd in 1934 beschreven door de Amerikaanse ornitholoog Rudyerd Boulton. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mount Moco, Angola.