Alle soorten › Zangvogels › Wevers › Roodrugwever
Roodrugwever | Plocepasser rufoscapulatus
Chestnut-Backed Sparrow-Weaver | Tejedor-gorrión Dorsicastaño
De roodrugwever is de mussenwever van het miombo: een forse, gedrongen wever met een kastanjebruine rug, een gestreepte kop en witte vleugelstrepen. Kleine groepen leven jaarrond samen en bouwen strooien nesten hoog in de bomen van het open bosveld.
Geluid
Een los, metaalachtig getriller, tsjrrr-tsjrrr, en zachte tjilpende contactroepjes binnen de groep. De soort is veel stiller dan de mahaliwever en valt vaak pas op als een groep van de grond opvliegt.
Opname: Dries Van de Loock — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm, fors en musachtig, met een zware, bleke hoornkleurige kegelsnavel. De kop is krachtig getekend, met een donkere kruin en donkere strepen door oog en langs de keel op een lichte ondergrond. Mantel en rug zijn warm kastanjebruin, de vleugels donker met twee duidelijke witte vleugelstrepen. De onderdelen zijn wit tot vuilwit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder contrastrijke kop en een bruinere rug.
Verwarringssoorten
De mahaliwever (Plocepasser mahali) van droge acaciasavanne heeft een bruine, niet kastanjekleurige rug, een brede witte wenkbrauwstreep en een helderwitte stuit, en overlapt alleen plaatselijk in Zambia en Angola. De Mozambiquemus (Passer diffusus) is kleiner, met een effen grijze kop en slechts één smalle witte vleugelstreep. De bleke snavel, de gestreepte kop en de kastanjebruine rug samen zijn in het miombo kenmerkend.
Leefgebied
Open miombobosveld en aangrenzend licht loofbos, vooral op plateaus met Brachystegia en Julbernardia; soms bij dorpen en akkerranden in het bosveld. Foerageert grotendeels op de grond naar insecten en zaden en vliegt bij verstoring naar de onderste takken. Bouwt slordige strooien nesten aan de buitenste takken van miombobomen, vaak meerdere bij elkaar.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied in het noorden en midden van Zambia (van de Noordwestelijke Provincie en de Copperbelt tot de Noordelijke, Centrale en Oostelijke Provincie), in het noorden van Malawi (rond Vwaza en het district Rumphi) en op het centrale en zuidelijke plateau van Angola (Bié, Huíla). Daarbuiten alleen in het zuiden van Congo-Kinshasa (Katanga).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Een van de soorten waarvoor vogelaars naar het miombo van Noord-Zambia reizen. Rij of loop langzaam door open bosveld en let op groepjes die voor de voeten van de grond opvliegen en in een boom gaan zitten; de witte vleugelstrepen en de roestkleurige rug zijn dan het eerst te zien. De nesten verraden vaak waar een groep verblijft.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk vrij algemeen, maar gebonden aan intact miombo; kap voor houtskool en uitbreiding van landbouw verkleinen het leefgebied in delen van Zambia en Angola.
Wetenschappelijke naam
Plocepasser rufoscapulatus | Büttikofer, 1888
Büttikofer beschreef de soort in 1888 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Plocepasser werd in 1836 ingevoerd door Smith. Plocepasser combineert Ploceus (wevers, van het Griekse plokeus, 'vlechter') met Passer, 'mus' — een mussachtige wever. rufoscapulatus is Latijn voor 'met roodbruine schouders', van rufus, 'roodbruin', en scapulae, 'schouders' — naar de kastanjebruine rug en schouders. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kasingarivier, zuidelijk Angola.