Alle soorten › Zangvogels › Spreeuwen › Wallers spreeuw
Wallers spreeuw | Onychognathus walleri
Waller's Starling | Estornino de Waller
Wallers spreeuw is een gedrongen, kortstaartige Onychognathus van het Afromontane bos in Oost-Afrika, die in het gebied alleen op het Nyika-plateau en in de Misuku-heuvels in het noorden van Malawi en het aangrenzende Zambia voorkomt. Het is een echte woudvogel die hoog in de kronen van vruchtdragende bomen foerageert.
Geluid
Een heldere, fluitende en vrij hoge roep, tieuw-tie-wiet of tsjie-woe, vaak herhaald vanuit de kroon; het gezang bestaat uit melodieuze fluittonen afgewisseld met kwetterende klanken.
Opname: Oliver Fowler — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, duidelijk kleiner dan de roodvleugelspreeuw, met een korte, bijna rechte staart. Het mannetje is zwart met een blauwe tot paarsblauwe glans; het vrouwtje heeft een grijsachtige kop en keel met een groene glans. Beide seksen hebben roodbruine handpennen met donkere toppen, in vlucht zichtbaar als een roestrode vleugelvlek. Het oog is donkerrood, de snavel zwart en tamelijk kort. Jonge vogels zijn doffer. Leeft in paartjes en kleine groepen, buiten de broedtijd soms in grotere groepen bij vruchtdragende bomen.
Verwarringssoorten
De roodvleugelspreeuw Onychognathus morio komt in dezelfde streken voor, maar is veel groter, met een lange, getrapte staart, en leeft vooral bij rotsen en gebouwen buiten het bos. De kaneelvleugelspreeuw Onychognathus tenuirostris op het Nyika-plateau is ook groter, met een lange, dunne snavel en een lange, spitse staart, en foerageert vaak bij watervallen en rotsen in beken. Wallers spreeuw is de enige van de drie die vrijwel alleen in het bos blijft; de korte staart in vlucht en de hoge, fluitende roep zijn de beste kenmerken.
Leefgebied
Afromontaan bos en bosranden, vaak in de kronen van hoge vruchtdragende bomen, van ongeveer 1500 m tot de hoogste bosplekken op het Nyika-plateau; soms in bosjes in het omringende grasland. Eet vooral vruchten en bessen, verder insecten. Broedt in boomholtes.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied alleen in het noorden van Malawi (Misuku-heuvels, Nyika-plateau en het Uzumara-bos) en aan de Zambiaanse kant van het Nyika-plateau (onder meer het Chowo-bos). Buiten het gebied in de bergbossen van Tanzania, Kenia en Oeganda en het oosten van Congo-Kinshasa, met een aparte populatie in de Kameroense hooglanden en op Bioko.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Jaarrond. Het Chowo-bos en het Zovo-Chipolo-bos op het Nyika-plateau en het Wilindi-bos in de Misuku-heuvels zijn de beste plekken. Zoek fruitende bomen aan de bosrand af en luister naar de fluittonen; een kleine, roodvleugelige spreeuw met een korte staart in het bos is deze soort.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd en in de Oost-Afrikaanse bergbossen vrij algemeen. In het gebied is de soort beperkt tot enkele kleine bosplekken in het noorden van Malawi en Zambia, die kwetsbaar zijn voor brand en kap.
Wetenschappelijke naam
Onychognathus walleri | (Shelley, 1880)
Shelley beschreef de soort in 1880 als Amydrus walleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Onychognathus werd in 1849 ingevoerd door Hartlaub. Onychognathus is samengesteld uit het Griekse onyx 'nagel, klauw' en gnathos 'kaak'. walleri eert de Engelse natuuronderzoeker Gerald Waller. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Usambaragebergte, Tanzania.