Pontische meeuw

Geluid

Dieper en nasaler dan zilvermeeuw. De langgerekte roep is een hees, klagend aaauw-a-a-a, waarbij de vogel ver voorover buigt en de vleugels in de zogenaamde albatrospositie omhoog steekt. Vooral te horen bij territoriaal gedrag in het voorjaar, maar ook in de winter op vuilstorten en slaapplaatsen.

Herkenning

Adult in winter met vrijwel witte, ongestreepte kop, klein donker oog, lange slanke snavel met zwakke gonyshoek en rode vlek, lange bleek vleeskleurige tot grijsgroene poten en een middengrijze mantel, tussen zilvermeeuw en geelpootmeeuw in. Veel zwart in de punt, met grote spiegel en lange grijze tong op de buitenste handpen. Eerstewinter opvallend witkoppig, met zwarte snavel, geblokte grote dekveren, donkere tertials met smalle zoom en smalle staartband.

Verwarrings­soorten

Geelpootmeeuw is compacter en forser gekopt, met felgele poten, een dikke snavel met zware gonyshoek, een donkerder leigrijze mantel en meer zwart in de punt; zijn juveniele kleed is warmer bruin met breed gezoomde tertials. Zilvermeeuw is bleker grijs, heeft in de winter een sterk gestreept hoofd, roze poten en een geel, vriendelijk oog. Let bij twijfel op silhouet, snavelvorm en het tekenpatroon van de tertials.

Leefgebied

Van oorsprong een vogel van steppemeren, riviereilanden en zoutmeren in het binnenland. In West-Europa vooral op grote rivieren, stuwmeren, zandwinplassen, vuilstorten en havens; minder maritiem dan zilver- en geelpootmeeuw. Slaapt in grote gemengde meeuwengroepen op open water, zandbanken en opgespoten terreinen.

Verspreiding en trek

Broedt van Polen en Oekraïne tot Centraal-Azië, met een westwaartse uitbreiding langs Wisła, Oder en Rijn; in Nederland inmiddels kleine aantallen broedvogels en aanzienlijke aantallen doortrekkers en overwinteraars langs de grote rivieren en in de Delta. In Spanje is de soort een zeldzame maar bijna jaarlijkse dwaalgast, meestal onder grote meeuwen aan de kust.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

November tot februari is de beste periode. Ga bij een vuilstort of een riviergemaal in de late namiddag zitten wanneer meeuwen naar de slaapplaats komen, en scan systematisch op een lange, witkoppige vogel met slanke snavel. Fotografeer twijfelgevallen: pootkleur, tertialtekening en het handpenpatroon zijn thuis vaak beter te beoordelen.

Staat van instandhouding

In Europa sterk toegenomen en in areaal uitgebreid, deels dankzij voedsel op vuilstorten en langs rivieren. Sluiting van stortplaatsen en het opruimen van visafval kunnen de groei afremmen. Hybridisatie met zilvermeeuw en geelpootmeeuw in de contactzones is toenemend en bemoeilijkt zowel het determineren als het volgen van de aantallen.