Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Kortstaartbuizerd
Kortstaartbuizerd | Buteo brachyurus
Short-tailed Hawk | Busardo colicorto
De kortstaartbuizerd is een kleine, compacte buizerd die zijn prooi vrijwel altijd van grote hoogte ziet: hij cirkelt tot honderden meters boven bosranden en laat zich van daaraf steil op zittende vogels vallen. In de Verenigde Staten broedt hij alleen in Florida en in de bergen van zuidoostelijk Arizona; de rest van zijn areaal ligt in de tropen.
Geluid
Meestal zwijgt hij. Wie hem hoort, hoort een hoge, ijle kieee-a, die in toonhoogte tussen de breedvleugelbuizerd en de roodstaartbuizerd in ligt: lager dan de eerste, hoger dan de tweede. De roep klinkt vooral in het voorjaar, cirkelend boven het nestbos of bij verstoring. Buiten de broedtijd is de soort in het veld praktisch stom, zodat geluid als veldkenmerk weinig oplevert.
Opname: Rolf A. de By — CC BY-NC-SA 4.0 · new Chinese connect rd JFK highway/Martin Luthere Kingweg, S Para, Suriname · xeno-canto
Herkenning
Een van de kleinste buizerds van het gebied, met vrij brede vleugels en de korte, recht afgesneden staart waar de naam op wijst. Er zijn twee kleurmorfen, los van leeftijd en geslacht: de lichte vorm is donkerbruin van boven en gaaf wit van onderen, met een donkere kap die tot onder het oog reikt en scherp tegen de witte keel afsteekt; de donkere vorm is zwartbruin over het hele lichaam, met een gebandeerde staart en fijne lichte dwarsbanden in de slagpennen. Bij beide vormen zijn de slagpennen van onderen bleek en spaarzaam gebandeerd, zodat de vleugel in tegenlicht doorschijnt met een donkere achterrand. Jonge vogels zijn onregelmatiger gevlekt op borst en flanken; het vrouwtje is groter dan het mannetje, al is dat in het veld zelden te zien.
Verwarringssoorten
De breedvleugelbuizerd is even klein, maar heeft brede zwarte en witte staartbanden en een gestreepte in plaats van gaaf witte onderzijde. Donkere kortstaartbuizerds worden verward met de bandstaartbuizerd (Buteo albonotatus), die veel langer van vleugel en staart is, de vleugels in een duidelijke V houdt en al wiegend vliegt als een kalkoengier, terwijl de kortstaartbuizerd vlak en stabiel cirkelt. Donkere roodstaartbuizerds zijn aanzienlijk groter, met een langere roodachtige of gebandeerde staart en donkere polsvlekken op een lichtere ondervleugel. Ten slotte doet een biddende kortstaartbuizerd aan een Amerikaanse torenvalk denken, maar die bidt vlak boven de grond en deze buizerd op honderden meters hoogte.
Leefgebied
Hij broedt in aaneengesloten, moeilijk begaanbaar bos: in Florida in moerasbos van moerascipres, magnolia en tupelo, elders in subtropisch en tropisch bos op berghellingen. Jagen doet hij niet in dat bos maar erboven en ernaast, langs bosranden en boven savanne, weiland, prairie en zeggemoeras. In Zuid-Florida hangt hij 's winters boven de randen van zaagrietmoeras en mangrove en boven de groene stroken in bebouwing. In de tropen blijft hij doorgaans onder de 1400 meter.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.
Verspreiding en trek
Het areaal loopt van Zuidoost-Brazilië en Noord-Argentinië noordwaarts door Midden-Amerika tot in de bergen op de grens van Mexico en Arizona, met daarnaast een losstaande populatie in Florida. In Mexico en de tropen is hij standvogel en verplaatst hij zich hooguit lokaal. De Floridaanse vogels broeden in het noorden en midden van de staat en trekken in de winter naar de zuidpunt en de Keys, waar het kleine aantal zich boven de Everglades samentrekt. In Arizona broeden sinds de late twintigste eeuw enkele paren in de zuidoostelijke bergen; die vogels verdwijnen in de winter zuidwaarts.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Zoek hem niet in het bos maar in de lucht erboven: scan op heldere dagen vanaf het midden van de ochtend de hemel boven een bosrand, hoger dan waar je gewend bent buizerds te zoeken. Een vogel die op grote hoogte roerloos in de wind hangt en dan met ingetrokken vleugels vrijwel loodrecht naar beneden gaat, is bijna zeker deze soort. In Florida is de kans het grootst in de winter, in het uiterste zuiden, waar de hele staatspopulatie in een klein gebied bijeenkomt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd is de soort niet bedreigd (LC) en over het grootste deel van het tropische areaal talrijk. De populatie in Florida wordt op vijfhonderd vogels of minder geschat en is daarmee kwetsbaar voor toeval: aanrijdingen, botsingen met ramen, afschot en het verdwijnen van aaneengesloten broedbos zijn de gemelde doodsoorzaken. Zeespiegelstijging tast bovendien het overwinteringsgebied in het uiterste zuiden van de staat aan.
Wetenschappelijke naam
Buteo brachyurus | Vieillot, 1816
Vieillot beschreef de soort in 1816 als Buteo brachyurus. De soortnaam is Grieks: brakhus 'kort' en oura 'staart', naar de korte, recht afgesneden staart. Het geslacht Buteo werd in 1799 ingevoerd door Lacépède, naar het Latijnse buteo, de klassieke naam voor een buizerdachtige roofvogel. Vieillot gaf bij zijn beschrijving geen typelocatie; Berlepsch wees in 1908 Cayenne in Frans-Guyana als zodanig aan.