Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Witstaartbuizerd
Witstaartbuizerd | Geranoaetus albicaudatus
White-tailed Hawk | Busardo coliblanco
De witstaartbuizerd is de buizerd van de kustprairie van Texas: leigrijs van boven, zuiver wit van onderen, met een roestrode schoudervlek en een witte staart met één zwarte band. Zijn vleugels zijn zo lang dat ze in zit voorbij de staartpunt steken, en daarmee hangt hij minutenlang bewegingloos op de wind boven het gras.
Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.
Geluid
De roep van de volwassen vogel is schor en hoog: eerst een oplopend gejengel, daarna een reeks tweedelige noten die klinken als ke-ke ke-ke ke-ke. Hij roept vooral boven het nestterrein en bij het verjagen van soortgenoten; daarbuiten is hij zwijgzaam. Jonge vogels bedelen met een nasaal, gefloten pieee-up, dat in het broedgebied de hele zomer te horen is en vaak het eerste teken is dat een paar heeft gebroed. Wie in de prairie een buizerd hoort zonder hem te zien, kijkt het beste eerst hoog: de roep draagt ver over vlak land.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · Córrego Batalha, Paracatu, Minas Gerais, Brazil · xeno-canto
Herkenning
De volwassen vogel is leigrijs op kop en bovendelen, met een roestrode vlek op de schouder die bij een zittende vogel het duidelijkst is, en zuiver wit op borst, buik en stuit. De staart is wit met een smalle zwarte band vlak voor de punt en een fijn grijs bandje daarvoor. In de vlucht zijn de vleugels lang en breed, maar duidelijk versmald waar ze aan het lichaam vastzitten, zodat het silhouet aan een anker doet denken; hij zweeft met de vleugels in een flauwe V. Jonge vogels zien er anders uit: donker chocoladebruin tot vrijwel zwart, met een witte vlek midden op de borst, zwart-wit gevlekte ondervleugeldekveren en een fijn gebandeerde grijze staart; het duurt drie tot vier jaar voordat het witte kleed compleet is. Zoals bij bijna alle haviken en buizerds is het vrouwtje groter dan het mannetje, met een lengte tot 58 centimeter tegen 52 voor het mannetje.
Verwarringssoorten
De prairiebuizerd deelt het open land en de lange spitse vleugels, maar heeft een donkere borstband, een grijsbruine staart met veel fijne dwarsbandjes en nooit de witte staart met één zwarte band. De rosse ruigpootbuizerd is van onderen ook wit, maar heeft roestbruine bovendelen, roestbruine broek die in de vlucht een V vormt, en een lichte staart zonder zwarte eindband. De roodstaartbuizerd heeft een donkere buikband en een donkere streep langs de voorrand van de ondervleugel (de patagiale streep), beide kenmerken die de witstaartbuizerd volledig mist. Donkere jonge witstaartbuizerds worden verward met donkere vormen van de prairiebuizerd en de roodstaartbuizerd; let dan op de witte borstvlek en op de vleugelpunten die in zit voorbij de staart reiken.
Leefgebied
Open kustprairie, savanne met verspreide yucca's en mesquite (doornige peulstruik van het zuidwesten, vormt dichte bosjes), en beweid grasland met enkele lage struiken om vanaf uit te kijken. Hij heeft ruimte nodig om te bidden en te hangen; gesloten bos en grootschalige akkerbouw mijdt hij, en waar prairie in katoen- of sorghumland veranderde verdween hij. Langs de kust komt hij tot in de hoge randen van zoutmoerassen. Bij grasbranden verzamelen zich tientallen vogels boven de rookrand om dieren te grijpen die voor het vuur uit vluchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.
Verspreiding en trek
Standvogel van de kust en het zuiden van Texas, zuidwaarts over beide kustvlakten van Mexico en door Midden-Amerika; het areaal reikt verder tot in Argentinië, buiten het kaartbeeld van deze gids. Hij trekt niet: paren blijven het hele jaar op hetzelfde terrein en verdedigen dat samen. Jonge vogels zwerven wel, en verzamelen zich buiten het broedseizoen op plaatsen met veel prooi. In Texas is het areaal in de twintigste eeuw versmald doordat kustprairie werd omgeploegd; op het resterende grasland en op grote veeranches houdt hij stand.
- Jaarrond
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Rijd in het zuiden van Texas langs een prairieweg en zoek niet op de paal maar hoog in de lucht: een grote buizerd die met opgeheven vleugels stil op de wind hangt en daarbij een witte staart met één zwarte band laat zien, is deze soort en vrijwel geen andere. Ga bij rook boven grasland altijd kijken; bij een prairiebrand zijn witstaartbuizerds meestal de eerste roofvogels die arriveren. Jonge vogels zijn zo donker dat ze in tegenlicht op een gier lijken — wacht tot de vogel draait en let op de witte vlek op de borst.
Staat van instandhouding
De soort staat als niet bedreigd (LC) te boek; Partners in Flight (het Noord-Amerikaanse samenwerkingsverband voor vogelbescherming) schat de wereldpopulatie op ongeveer twee miljoen vogels en geeft haar 10 van de 20 punten op de Continental Concern Score (de Noord-Amerikaanse zorgscore van 1 tot 20). In de Verenigde Staten leven er minder dan tienduizend, allemaal in Texas. De bedreigingen zijn het omzetten van prairie in akkerland, te zware begrazing en bebouwing van de kuststrook; daarnaast verlaten paren het nest gemakkelijk bij verstoring.
Wetenschappelijke naam
Geranoaetus albicaudatus | (Vieillot, 1816)
Vieillot beschreef de soort in 1816 als Buteo albicaudatus; omdat ze nu in het geslacht Geranoaetus staat, en dus van geslacht is verwisseld, staan auteur en jaartal tussen haakjes. De soortnaam is samengesteld uit het Latijnse albus, 'wit', en cauda, 'staart', naar de witte staart van de volwassen vogel. De geslachtsnaam Geranoaetus komt van het Griekse geranos, 'kraanvogel', en aetos, 'arend'. Als typelocatie gaf Vieillot alleen Zuid-Amerika op; Berlepsch beperkte die in 1908 tot Rio de Janeiro.