Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Amerikaanse roodstaart
Amerikaanse roodstaart | Setophaga ruticilla
American Redstart | Candelita norteña | Mariquita-de-rabo-vermelho
De amerikaanse roodstaart is een Noord-Amerikaanse zanger die in de noordelijke winter talrijk in het noorden van Zuid-Amerika verblijft. Hij is voortdurend in beweging: hij spreidt de staart, laat de vleugels hangen en schiet achter vliegende insecten aan. In Colombia is hij een van de meest verbreide wintergasten onder de zangers.
Geluid
De roep is een scherp, hoog tsjip. De zang, een reeks hoge, dunne tonen met een wisselende, vaak naar beneden gebogen slottoon, is in het winterverblijf soms vanaf februari te horen.
Opname: Scott Olmstead — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een vrij lange staart en een brede, platte snavel met borstels aan de basis. Het mannetje is glanzend zwart, met oranje vlekken op de borstzijden, een oranje band over de vleugel en oranje vlakken aan de basis van de staart; de buik is wit. Het vrouwtje heeft een grijze kop, olijfgrijze bovendelen, witte onderdelen en gele vlekken op dezelfde plaatsen. Jonge mannetjes in de eerste winter lijken op het vrouwtje, met oranjegele vlekken en soms enkele zwarte veren.
Verwarringssoorten
De meniezanger Myioborus miniatus gedraagt zich vergelijkbaar en spreidt ook de staart, maar is leigrijs van boven, met een gele of oranjegele buik, een kastanjebruine kruinvlek en witte buitenste staartpennen; hij is een standvogel van bergbos. De bonte zanger Mniotilta varia is zwart-wit gestreept en kruipt over takken. Vrouwtjes van andere wintergasten, zoals de sparrenzanger Setophaga fusca, missen de gele staartvlakken.
Leefgebied
In de winter in bosranden, secundair bos, half open land met bomen, schaduwkoffie, oeverbos, mangroven, droog bos, tuinen en parken, vooral onder 1500 m, maar ook hoger tot ongeveer 2500 m. Vangt insecten in korte vluchten en door ze met gespreide staart op te schrikken; houdt in de winter vaak een territorium en sluit zich ook aan bij gemengde groepen. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Wintergast, vooral van september tot april. In Colombia algemeen en wijdverbreid in het laagland, de dalen en op de Andeshellingen. In Ecuador vrij schaars, vooral in het noorden en aan beide kanten van de Andes. In Peru schaars, vooral in het noorden; verder zuidwaarts en in Bolivia slechts enkele meldingen. Op de Galápagos een uitzonderlijke dwaalgast. Broedt in een groot deel van Noord-Amerika en overwintert van Mexico en het Caribisch gebied tot het noorden van Zuid-Amerika.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in de winter in bosranden, koffieplantages en tuinen in Colombia op een kleine zanger die voortdurend met een gespreide staart flitst; de oranje of gele vlekken in staart en vleugel zijn ook in vlucht te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk en gebruikt in het winterverblijf ook secundaire begroeiing, schaduwkoffie en tuinen.
Wetenschappelijke naam
Setophaga ruticilla | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Motacilla ruticilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam is Nieuwlatijn ruticilla, 'roodstaart', van Latijn rutilus, 'rood', en -cilla, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Virginia, Verenigde Staten.