Alle soorten › Stormvogelachtigen › Albatrossen › Galápagosalbatros
Galápagosalbatros | Phoebastria irrorata
Waved Albatross | Albatros de Galápagos | Albatroz-de-galápagos
De galápagosalbatros is de enige albatros die in de tropen broedt. Bijna de hele wereldpopulatie broedt op het eiland Española in de Galápagos; buiten de broedtijd zwerven de vogels over de koude, voedselrijke zee voor Ecuador en Peru. De baltsdans, met kletterende snavels en zwaaiende koppen, is een van de bekendste schouwspelen van de archipel.
Geluid
Bij de balts klinken snavelgekletter, loeiende en kreunende roepen en een hoog, honkend geluid, terwijl de partners met de snavels schermen, buigen en de snavel omhoog steken. Op zee stil.
Opname: Charlie Vogt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
85–93 cm, een middelgrote albatros met lange, smalle vleugels. Kop en hals zijn roomwit met een gelige zweem op kruin en achterhals. Het lichaam is grijsbruin, fijn wit gebandeerd, wat op korte afstand een golvend patroon geeft. Bovenvleugel, rug en staart zijn donker bruingrijs. De ondervleugel is grotendeels wit met een donkere rand. De lange, zware snavel is helder geel en lijkt te groot voor de kop. De poten zijn blauwgrijs en steken in de vlucht achter de staart uit. Jonge vogels lijken op volwassen vogels.
Verwarringssoorten
Op zee voor Peru kunnen andere albatrossen voorkomen, zoals de salvins albatros Thalassarche salvini en de wenkbrauwalbatros Thalassarche melanophris, maar die hebben een witte romp en witte onderdelen, een donkere rug en een grijze of donkere bovenkant van de vleugel; de galápagosalbatros is de enige met een bruin, fijn gebandeerd lichaam en een witte kop. Jonge reuzenstormvogels zoals de zuidelijke reuzenstormvogel Macronectes giganteus zijn zwaarder, egaal donker en hebben een bleke snavel.
Leefgebied
Broedt op het droge, open lavaplateau van Española, tussen rotsblokken en laag struweel, dicht bij de kliffen; de vogels lopen naar de rand van de klif om op de wind op te stijgen. Het ei wordt op de kale grond gelegd, en het paar verplaatst het soms over korte afstand. Foerageert op zee boven het continentaal plat en de rand ervan voor Ecuador en Peru, vooral op inktvis, vis en kreeftachtigen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Broedt vrijwel uitsluitend op Española in de Galápagos; een handvol paren broedt op Isla de la Plata voor de kust van Ecuador. Buiten de broedtijd op zee voor Ecuador en vooral Peru, in de Humboldtstroom. Een enkele keer noordelijker, tot voor Colombia, of zuidelijker, tot voor het noorden van Chili. Niet in Bolivia.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Punta Suárez op Española is de klassieke plek, tussen april en december: albatrossen zitten daar op nesten naast het pad en stijgen op vanaf de klifrand.
Staat van instandhouding
Ernstig bedreigd. Vogels verdrinken als bijvangst in de lijn- en netvisserij voor de kust van Peru en Ecuador, en worden daar soms ook gevangen voor consumptie. Doordat vrijwel de hele populatie op één eiland broedt, is de soort extra kwetsbaar voor rampen, ziekten en klimaatveranderingen.
Wetenschappelijke naam
Phoebastria irrorata | (Salvin, 1883)
Salvin beschreef de soort in 1883 als Diomedea irrorata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phoebastria werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks phoibastria, 'profetes', van phoibos, 'profeet'. De soortnaam komt van Latijn irroratus, 'bedauwd, besprenkeld', naar de fijne golflijntjes op het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Baai van Callao, Peru.