Alle soorten › Genten en aalscholvers › Aalscholvers › Guanoaalscholver

Guanoaalscholver | Leucocarbo bougainvilliorum

Guanay Cormorant | Cormorán guanay | Biguá-guanay

De guanoaalscholver is de talrijkste zeevogel van de Humboldtstroom en de belangrijkste producent van guano op de eilanden voor de kust van Peru. Hij broedt in zeer dichte kolonies van tienduizenden tot honderdduizenden paren en vist in lange, laag over zee trekkende rijen op scholen ansjovis. De omvang van de stand volgt nauw de ansjovisvoorraad.

Guanoaalscholver (Leucocarbo bougainvilliorum)
Foto: Quartl — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. In de kolonies een aanhoudend koor van lage, keelachtige en grommende geluiden.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

76 cm, groot en zwaar gebouwd. De bovendelen, kop en hals zijn glanzend blauwzwart, de onderdelen helder wit; een witte keelvlek loopt door tot de kin, en er zit een witte vlek op de dij. Rond het oog zit rode naakte huid met een groene oogring. De snavel is grijsachtig, de poten zijn roze. In de broedtijd draagt hij een korte kuif en enkele witte pluimen achter het oog. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer bruinzwart van boven en vuilwit van onder.

Verwarrings­soorten

De roodpootaalscholver Poikilocarbo gaimardi is kleiner en grotendeels grijs, met rode poten en een witte halsvlek. De bigua-aalscholver Nannopterum brasilianum is kleiner en volwassen geheel zwart. De Peruaanse gent Sula variegata broedt in dezelfde kolonies, maar heeft een witte kop, een bruin-wit geschubde rug, een kegelvormige snavel en duikt van een hoogte in zee.

Leefgebied

Koel, voedselrijk kustwater boven het continentaal plat, meestal binnen enkele tientallen kilometers van de kust. Broedt op vlakke delen van rotseilanden en schiereilanden, zoals de guano-eilanden, waar de nesten van guano en veren dicht opeen liggen. Duikt in groepen naar ansjovis en andere kleine scholvissen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru langs de hele kust, met de grote kolonies op de guano-eilanden van het centrale en zuidelijke deel. In Ecuador onregelmatige gast langs de kust van het zuidwesten, vooral bij voedseltekort in El Niño-jaren. In Colombia hooguit een zeldzame zwerver langs de Pacifische kust. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de kust van Chili en, met een kleine populatie, in Patagonië in Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vanuit een boot naar de Islas Ballestas bij Paracas zijn de kolonies op korte afstand te zien. Langs de Peruaanse kust trekken vroeg in de ochtend vaak lange rijen laag over zee langs.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De populatie is afhankelijk van de ansjovis en schommelt sterk: bij El Niño-gebeurtenissen valt het koude water weg en sterven grote aantallen. Overbevissing van de ansjovis, verstoring van kolonies en verdrinking in visnetten zijn verdere bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Leucocarbo bougainvilliorum | (Lesson, 1837)

Lesson beschreef de soort in 1837 als Carbo Bougainvillii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leucocarbo werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en Latijn carbo, 'houtskool', in de ornithologie gebruikt voor aalscholvers. De soortnaam betekent 'van de Bougainvilles' en eert de Franse zeevaarder Louis Antoine de Bougainville (1729–1811) en zijn zoon, marineofficier Hyacinthe de Bougainville (1781–1846). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Valparaíso, Chili.