Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Hoornkoet
Hoornkoet | Fulica cornuta
Horned Coot | Focha cornuda | Carqueja-de-chifre
De hoornkoet is een zeer grote, zware koet van de hoge zoutmeren en lagunes van de droge puna. Op het voorhoofd draagt hij een zwarte, naar voren hangende vleesachtige 'hoorn'. Hij bouwt een uniek nest: een kegel van duizenden kiezels die hij in het water opstapelt, met daarop een platform van waterplanten.
Geluid
Lage, knorrende en grommende geluiden en luide, doordringende roepen, vaak als duet bij het nest.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
46–56 cm, zwaar gebouwd. Het verenkleed is egaal leizwart, met wit aan de zijden van de onderstaart. Boven op de snavelbasis zit een lange, zwarte, beweeglijke lel met bosjes veertjes, die als een hoorn naar voren over de snavel hangt. De snavel is geelachtig tot olijfgeel met een donkere rug. De poten zijn olijfgroen tot geelgroen. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn grijzer en hebben een kleinere lel.
Verwarringssoorten
De reuzenkoet Fulica gigantea is even groot, maar heeft een donkerrode snavel met een wit en geel voorhoofdsschild, rode poten en geen lel. De punakoet Fulica ardesiaca is veel kleiner, met een wit, geel of kastanjebruin schild en geen lel.
Leefgebied
Ondiepe, open meren en lagunes op de droge puna en het altiplano, vaak brak of zout, met onderwaterplanten, tussen ongeveer 3600 en 5200 m. Eet vrijwel uitsluitend waterplanten, die hij grondelend of duikend verzamelt. Het nest ligt op een zelfgebouwde kegel van stenen op de bodem van het meer, met een groot platform van plantenmateriaal; het wordt jaren achter elkaar gebruikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia op de meren van het zuidwestelijke altiplano, vooral in de Lípez-regio in Potosí. In Peru niet met zekerheid vastgesteld. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op de lagunes van de Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa in Zuid-Lípez; de stenen nesthopen liggen vaak dicht bij de oever en zijn met een telescoop goed te volgen.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand is klein en geconcentreerd op een beperkt aantal meren. Bedreigingen zijn waterwinning voor mijnbouw, verdroging, verstoring en het rapen van eieren.
Wetenschappelijke naam
Fulica cornuta | Bonaparte, 1853
Bonaparte beschreef de soort in 1853 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Fulica werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is het Latijnse woord fulica voor de meerkoet; Conrad Gessner gebruikte de naam in 1555. De soortnaam is Latijn cornutus, 'gehoornd', naar het hoornachtige aanhangsel op het voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Potosí, Bolivia.