Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Witvleugelkoet

Witvleugelkoet | Fulica leucoptera

White-winged Coot | Focha aliblanca | Carqueja-de-bico-amarelo

De witvleugelkoet is een koet van het zuiden van Zuid-Amerika, die in het gidsgebied alleen het zuiden van Peru en Bolivia bereikt. Hij is kleiner dan de punakoet en heeft een geel, bovenaan afgerond voorhoofdsschild. In vlucht toont hij een witte achterrand aan de armvleugel, waaraan de naam is ontleend.

Witvleugelkoet (Fulica leucoptera)
Foto: Dario Niz — CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Korte, kakelende en knorrende roepen en een hoog, scherp kuk; groepen laten een aanhoudend gekakel horen.

Luister: ZangXC48554

Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

36–43 cm. Leigrijs, met een zwartere kop en hals. De snavel is geel tot geelwit, het voorhoofdsschild helder geel, soms oranjegeel, en bovenaan rond. Aan de armpennen witte toppen, die in vlucht een smalle witte achterrand vormen; ook de voorrand van de vleugel is wit. De poten zijn groenachtig. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn grijzer, met een lichte keel en een doffe snavel zonder geel schild.

Verwarrings­soorten

De punakoet Fulica ardesiaca is groter en zwaarder, met een wit, geel of kastanjebruin schild dat smaller en spitser naar boven loopt, en zonder witte achterrand aan de vleugel. De reuzenkoet Fulica gigantea is veel groter, met rode poten en een donkerrode snavel met wit schild. De hoornkoet Fulica cornuta is eveneens veel groter en heeft een zwarte, hoornvormige uitgroei op het voorhoofd.

Leefgebied

Meren, lagunes en vijvers met open water en waterplanten, zowel in het laagland als hoog in de Andes, plaatselijk tot boven 4000 m. Eet waterplanten, algen en kleine ongewervelden, zwemmend, duikend en grazend op de oever. Het nest is een drijvend platform van plantenmateriaal tussen riet of biezen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. In Peru schaars in het zuiden, vooral in Puno rond het Titicacameer. In Bolivia op meren van de altiplano en in het laagland van het zuiden en oosten. Buiten het gidsgebied in Chili, Argentinië, Uruguay, Paraguay en het zuiden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen groepen punakoeten op de meren van de altiplano in Bolivia en rond het Titicacameer; let op het gele, ronde schild en, als een vogel opvliegt, de witte vleugelachterrand.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk heeft de soort te lijden van drooglegging en vervuiling van meren.

Wetenschappelijke naam

Fulica leucoptera | Vieillot, 1817

Vieillot beschreef de soort in 1817 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Fulica werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is het Latijnse woord fulica voor de meerkoet; Conrad Gessner gebruikte de naam in 1555. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pteron, 'vleugel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.