Alle soorten › Valkachtigen › Valken › Amoerroodpootvalk
Amoerroodpootvalk | Falco amurensis
Amur Falcon | Cernícalo del Amur
De amoerroodpootvalk maakt een van de langste trektochten van alle roofvogels: van Oost-Azië via India en over de Indische Oceaan naar zuidelijk Afrika. In de zuidelijke zomer is hij de talrijkste kleine valk van het oostelijke hoogland, waar tienduizenden vogels gezamenlijk in de bomen van plattelandsdorpen slapen.
Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.
Geluid
Op de slaapplaats een oorverdovend koor van hoge kiew-kiew-kiew-roepen, vooral bij het invallen in de schemering en voor het vertrek bij zonsopgang.
Opname: Martin Billard — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 28 cm, slank en langvleugelig. Het mannetje is donker leigrijs met een roodbruine onderstaart en broek, oranjerode washuid, oogring en poten, en witte ondervleugeldekveren die in vlucht sterk afsteken tegen de zwartachtige slagpennen. Het vrouwtje heeft een grijze kruin, een korte donkere baardstreep, grijze, donker gebandeerde bovendelen en witte onderdelen met zwarte druppels en pijlvlekken, met een licht oranjebruine broek. De jonge vogel lijkt op het vrouwtje maar is bruiner, met bleke randen boven en streping onder.
Verwarringssoorten
De roodpootvalk (Falco vespertinus) is het best te onderscheiden aan de geheel grijze ondervleugel van het mannetje en de oranjebruine kruin en onderdelen van het vrouwtje. De boomvalk (Falco subbuteo) heeft een langere baardstreep, gestreepte in plaats van gevlekte onderdelen en geen rode poten. De kleine torenvalk (Falco naumanni), die vaak mee slaapt, heeft een roodbruine rug en een langere staart en bidt meer.
Leefgebied
Open grasland, landbouwgrond en boomsavanne, overdag vaak op telefoondraden langs wegen. Jaagt vanaf een zitpost of biddend op sprinkhanen, kevers en vliegende termieten, soms in grote groepen boven een uitzwerming. Slaapt in hoge bomen, vaak eucalyptussen, in dorpen en op boerderijen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Wijdverbreid in het oosten en midden van het gebied: het hoogland van Zuid-Afrika (Vrijstaat, Gauteng, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Oost-Kaap), Lesotho, Eswatini, Zimbabwe, Zambia, Malawi, het oosten van Botswana en het binnenland van Mozambique; schaarser in het noorden van Namibië en in Angola. Broedt in Zuidoost-Siberië, Noordoost-China en Korea.
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bezoek een bekende slaapplaats (bijvoorbeeld in Newcastle, Harrismith of Bethlehem) in het laatste uur voor zonsondergang, als de groepen binnenkomen. Kijk tussen de amoerroodpootvalken naar roodpootvalken en kleine torenvalken. Vanaf eind maart vertrekken de vogels.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd, met een zeer grote wereldpopulatie. Op de trek werden in Nagaland (Noordoost-India) tot rond 2012 jaarlijks tienduizenden gevangen; dankzij lokale beschermingsprogramma’s is dat sterk teruggedrongen. In zuidelijk Afrika vormen het kappen van slaapbomen en insecticiden mogelijke bedreigingen.
Wetenschappelijke naam
Falco amurensis | Radde, 1863
Radde beschreef de soort in 1863 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Falco is het Latijnse woord voor 'valk', mogelijk verwant aan falx, 'sikkel', naar de gebogen vorm van klauwen of vleugels. amurensis verwijst naar de Amoer, de rivier op de grens van Rusland en China waar de soort broedt en de typelocatie ligt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zejarivier, Amoergebied, Rusland.