Alle soorten › Zangvogels › Honingzuigers › Fülleborns honingzuiger

Fülleborns honingzuiger | Cinnyris fuelleborni

Forest Double-Collared Sunbird | Suimanga de Fülleborn

Fülleborns honingzuiger is de kraaghoningzuiger van de bergbossen van Malawi, Noord-Mozambique en Zuidwest-Tanzania. Hij werd lang tot de Kilimanjarohoningzuiger gerekend en staat in oudere gidsen van het gebied onder die naam of als oostelijke kraaghoningzuiger.

Fülleborns honingzuiger (Cinnyris fuelleborni)
Hoofdfoto · Foto: William Stephens — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.

Geluid

Een hard tsjik en een scherp tsjit-tsjit. De zang is een snelle, doordringende en rammelende reeks hoge kwetternoten, vaak lang volgehouden vanaf een tak in de bosrand of de kroon.

Luister: VluchtroepXC1065612

Opname: isaac kilusu — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

12 tot 14 cm, met een tamelijk lange, gebogen snavel. Het mannetje heeft kop, keel en bovendelen donker metaalgroen en de bovenstaartdekveren blauwviolet; onder de keel een smalle blauwe lijn en een brede scharlakenrode borstband, daaronder een grijsolijf buik. Gele okselpluimen zijn bij het baltsen zichtbaar. Het vrouwtje is donker olijfgrijs boven en grijsolijf onder, donkerder dan vrouwtjes van de miombohoningzuigers. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De oostelijke miombohoningzuiger (Cinnyris manoensis) leeft lager op de hellingen in miombo en op rotsige heuvels, en heeft een lichtere grijze buik; op de overgang van bos naar bosveld komen ze vlak bij elkaar voor en is de habitat het beste hulpmiddel. De berghoningzuiger (Cinnyris ludovicensis) van het Nyika-plateau lijkt sterk maar zit meer in open struweel en bosranden. De Kilimanjarohoningzuiger (Cinnyris mediocris) is kleiner en komt in het gebied niet zeker voor.

Leefgebied

Bergbos, bosranden, open plekken en struweel met varens en braam, en bergtuinen, meestal boven 1400 m. Foerageert aan bloeiende struiken, klimplanten, maretakken en Leonotis, zowel in de kroon als laag in de rand.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

In het gebied in de hooglanden van Malawi, onder meer op Misuku, Nyika, Viphya, Dedza, Zomba en Mulanje, in het noordoosten van Zambia in de Mafinga- en Makutu-bergen, en in Noord-Mozambique op onder meer de Namuli, Mabu en Chiperone. Daarbuiten in de zuidelijke hooglanden van Tanzania.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zomba Plateau en de bosranden rond de Chingwe-kloof zijn de plekken met de meeste waarnemingen; ook op Mulanje en in het Viphya-bos is de soort algemeen. Kijk langs bosranden bij bloeiende struiken en luister naar de lange, rammelende zang uit het bos.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Plaatselijk algemeen, maar het bergbos in Malawi en Noord-Mozambique krimpt door kap, branden en uitbreiding van landbouw, wat de geïsoleerde populaties op de afzonderlijke bergen kwetsbaar maakt.

Wetenschappelijke naam

Cinnyris fuelleborni | Reichenow, 1899

Reichenow beschreef de soort in 1899 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cinnyris werd in 1816 ingevoerd door Cuvier, GLCFD. Cinnyris gaat terug op het Griekse kinnuris, de naam van een klein vogeltje dat de lexicograaf Hesychius noemt maar dat niet nader te thuisbrengen is. fuelleborni eert de Duitse legerarts en natuuronderzoeker Friedrich Fülleborn (1866–1933), die in Duits-Oost-Afrika verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kalinga, district Iringa, Tanzania.