Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Kerguelenstormvogel
Kerguelenstormvogel | Aphrodroma brevirostris
Kerguelen Petrel | Petrel de las Kerguelen
De Kerguelenstormvogel is een compacte, egaal leigrijze stormvogel met een grote kop en een korte snavel, die in een eigen geslacht wordt geplaatst. Hij broedt op de Prins Edwardeilanden en valt op door zijn hoge, zwevende vlucht in steile bogen, ook bij weinig wind.
Geluid
Op zee zwijgzaam. Op de broedplaatsen 's nachts, in de vlucht en uit de holen, een hoog, fluitend en koerend tiie-woo-oo, vaak herhaald.
Opname: Hichem MACHOUK — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 35 cm, gedrongen, met een opvallend grote, ronde kop, een korte, zwarte snavel en vrij smalle, spitse vleugels. Het verenkleed is geheel donker leigrijs met een zilverachtige glans, de kop iets donkerder en het gezicht vaak met een donkere vlek voor het oog. Bij goed licht vallen schubachtige lichte randen op de bovendelen op. De ondervleugel is donker met een zilverachtig vlak aan de basis van de handpennen en een lichte lijn langs de voorste ondervleugeldekveren. De staart is vrij kort en wigvormig; de poten zijn vleeskleurig met donkere zwemvliezen. Seksen en leeftijden zijn gelijk. Vliegt met snelle slagen en hoge, steile bogen, waarbij hij vaak even stil lijkt te hangen, en zet zich graag op het water.
Verwarringssoorten
De langvleugelstormvogel (Pterodroma macroptera) is groter en bruinzwart, met langere vleugels, een zwaardere snavel en een lichte snavelbasis, en mist de zilverglans. De donkere vorm van de donsstormvogel (Pterodroma mollis) heeft een lichtere keel en een vage borstband. De grauwe pijlstormvogel (Ardenna grisea) heeft een langere, dunne snavel, een helder zilverwitte ondervleugel en een heel andere, laag scherende vlucht.
Leefgebied
Koude, open oceaan rond en ten zuiden van de subtropische convergentie, in de winter noordwaarts boven de koele Benguelastroom. Eet vooral inktvis, kreeftachtigen en kleine vis, die van het oppervlak worden gepikt of met korte duikjes gevangen, deels 's nachts. Broedt in holen in venige, drassige grond op subantarctische eilanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied een broedvogel op Marion en Prince Edward, waar de vogels vanaf de zuidelijke lente de kolonies bezoeken. Buiten de broedtijd een schaarse en onregelmatige wintergast ver voor de kust van West- en Zuid-Kaap; na zware stormen soms in aantal aangespoeld, zelden tot voor Namibië en KwaZulu-Natal. Daarbuiten broedt de soort op Gough, Tristan da Cunha, de Crozet- en Kerguelen-eilanden, en zwerft door de hele Zuidelijke Oceaan.
Hoe en wanneer kijken
De beste kans is een pelagische tocht vanuit Kaapstad in juli of augustus, direct na een krachtig koufront uit het zuidwesten. Let op een grijze stormvogel die hoog boven de horizon uit schiet en daarbij de vleugels even stilhoudt; die vlucht is op grote afstand al kenmerkend. Na winterstormen kunnen ook vloedlijnen langs de westkust de moeite waard zijn.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd, met een grote wereldpopulatie. Op Marion leden de kolonies lang onder predatie door katten; sinds hun uitroeiing gaat het er beter. Ingevoerde muizen en ratten op andere broedeilanden en de opwarming van de Zuidelijke Oceaan blijven punten van zorg.
Wetenschappelijke naam
Aphrodroma brevirostris | (Lesson, 1831)
Lesson beschreef de soort in 1831 als Procellaria brevirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aphrodroma werd in 2000 ingevoerd door Olson. Aphrodroma komt van het Griekse aphros, 'zeeschuim', en -dromos, 'renner' — 'schuimrenner', naar de snelle vlucht laag over de golven. brevirostris komt van het Latijnse brevis, 'kort', en -rostris, 'gesnaveld' — naar de korte, stevige snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Niet opgegeven.