Alle soorten › Trapachtigen › Trappen › Ludwigs trap
Ludwigs trap | Neotis ludwigii
Ludwig's Bustard | Avutarda de Namibia
De Ludwigs trap is de grote trap van de droge Karoo en Namibië, een bijna-endemische soort van zuidelijk Afrika. Hij volgt de regen over honderden kilometers en is daardoor op de ene plek maandenlang afwezig en op de andere ineens talrijk. Botsingen met hoogspanningsleidingen hebben hem tot een bedreigde soort gemaakt.
Geluid
Meestal stil. Het baltsende mannetje laat een diep, hol en ver dragend woemp horen, waarbij de keelzak opzwelt tot een witte bal en de staart over de rug klapt. Bij verstoring een zacht kwakend geluid.
Opname: Lynette Rudman — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Groot, mannetjes 80 tot 95 cm en vrouwtjes 76 tot 85 cm, met duidelijk verschil in gewicht: mannetjes rond 6 kg, vrouwtjes rond 3,5 kg. Kop, keel en voorhals zijn donker bruingrijs, de achterhals roestrood, zodat de hals in profiel tweekleurig oogt. Een donkere kruinkap loopt door tot in de nek. De bovendelen zijn bruin met fijne donkere tekening, de buik wit. In vlucht veel wit op de vleugeldekveren en een donkere handpenrand. De poten zijn lang en geelachtig. Vrouwtjes zijn kleiner en valer, met minder contrast in de hals.
Verwarringssoorten
De Denhams trap (Neotis denhami) heeft een lichtgrijze voorhals, een zwart-witte kopstreep en een contrastrijk zwart-wit vleugelveld; in de overgangszone in de Oost- en West-Kaap kunnen beide voorkomen. De koritrap (Ardeotis kori) is groter, met een fijn gebandeerde grijze hals en een zwarte kuif, en mist de roestrode achterhals.
Leefgebied
Open, droge dwergstruikvlakten van de Nama- en Sukkulente Karoo, halfwoestijn en schaars begroeide grasvlakten, vaak op stenige bodem. Eet sprinkhanen, kevers en andere insecten, verder kleine gewervelden, zaden, bloemen en jonge scheuten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Vrijwel endemisch in het gebied: het westen en midden van Zuid-Afrika (Noord-Kaap, de Karoo van de West- en Oost-Kaap, Namakwaland) en het grootste deel van Namibië behalve het noordoosten, met een uitloper naar het zuidwesten van Angola en de rand van zuidwestelijk Botswana. In de winter trekken veel vogels naar het westen, in de zomer naar het oosten van de Karoo.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Rijd over de grindwegen van de Karoo en Boesmanland en speur de vlakten af: de roestrode achterhals en de rechte houding verraden de vogel ook op grote afstand. In Namakwaland zijn ze tussen juni en september, na de winterregens, het talrijkst; in de oostelijke Karoo juist in de zomer. Let op draden: dode trappen onder hoogspanningslijnen zijn helaas een bekend beeld.
Staat van instandhouding
Bedreigd. Onderzoek heeft laten zien dat elk jaar duizenden vogels omkomen door botsingen met hoogspanningsleidingen, die de trappen door hun beperkte zicht naar voren slecht zien; bij zo'n langlevende soort met trage voortplanting is dat niet op te vangen. Nieuwe lijnen voor wind- en zonneparken vergroten het probleem; markeringen op de draden verminderen het aantal slachtoffers deels.
Wetenschappelijke naam
Neotis ludwigii | (Rüppell, 1837)
Rüppell beschreef de soort in 1837 als Otis Ludwigii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neotis werd in 1893 ingevoerd door Sharpe. Neotis komt van het Griekse neos, 'nieuw', en ōtis, 'trap' — een 'nieuwe trap', afgesplitst van het oude geslacht Otis. ludwigii eert Carl Ferdinand von Ludwig (1784–1847), een in Duitsland geboren apotheker en natuurliefhebber in Kaapstad. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Afrika.