Alle soorten › Genten en aalscholvers › Aalscholvers › Galapagosaalscholver
Galapagosaalscholver | Nannopterum harrisi
Flightless Cormorant | Cormorán no volador | Biguá-de-galápagos
De galapagosaalscholver is de enige aalscholver ter wereld die niet kan vliegen. Op de koele westelijke eilanden van de Galápagos, zonder roofdieren op land en met voedsel vlak onder de kust, verloor hij zijn vliegvermogen en werd hij een zware, krachtige duiker. Met zijn stompjes van vleugels is hij een van de opvallendste endemische vogels van de archipel.
Geluid
Grotendeels stil; bij het nest klinken lage, grommende en knorrende geluiden.
Opname: Charlie Vogt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
89–100 cm, de grootste aalscholver, zwaar gebouwd, met een lange hals, een lange, zware snavel met een haakpunt en grote zwemvliezen. De vleugels zijn sterk verkleind en zien er rafelig uit. Volwassen vogels zijn zwartbruin van boven en donkerbruin van onder, met een helder turquoise tot blauw oog. Het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Jonge vogels zijn egaler zwart, met een donker oog.
Verwarringssoorten
Er komt geen andere aalscholver op de Galápagos voor, en het verkleinde vleugeltje maakt hem onmiskenbaar. Op het water kan hij op afstand lijken op de galápagospinguïn Spheniscus mendiculus, maar die is veel kleiner, wit van onder en heeft een korte snavel. Op de kust van het vasteland komen andere aalscholvers voor, zoals de bigua-aalscholver Nannopterum brasilianum, maar die kunnen vliegen en zijn veel kleiner.
Leefgebied
Rotsige lavakusten met koel, voedselrijk water. Duikt dicht onder de kust naar de bodem en zoekt tussen de rotsen naar vis, palingachtige vissen en inktvis. Na het duiken staat hij met gespreide vleugelstompjes op de rotsen te drogen. Bouwt een nest van zeewier en ander aangespoeld materiaal op de rotsen vlak boven de waterlijn.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen op de Galápagos, langs de kust van Fernandina en de noord- en westkust van Isabela. Niet op het vasteland van Ecuador, Colombia, Peru of Bolivia.
- Jaarrond
Hoe en wanneer kijken
Op Punta Espinoza op Fernandina zitten galapagosaalscholvers op de lavarotsen naast het pad, vaak met gespreide vleugels. Ook langs de westkust van Isabela worden ze regelmatig gezien vanaf boten en rubberboten.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De populatie is klein en beperkt tot een kort stuk kust, en schommelt sterk: bij El Niño valt het koude water weg en sterven veel vogels. Ingevoerde roofdieren, visnetten en olie vormen een bedreiging. De soort leeft geheel binnen het Nationaal Park en het zeereservaat van de Galápagos.
Wetenschappelijke naam
Nannopterum harrisi | (Rothschild, 1898) (GBIF: Phalacrocorax harrisi)
Rothschild beschreef de soort in 1898 als Phalacrocorax harrisi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nannopterum werd in 1899 ingevoerd door Sharpe. De geslachtsnaam komt van Grieks nannos, 'dwerg', en pteron, 'vleugel', naar de kleine vleugels van de Galapagosaalscholver. De soortnaam eert de Amerikaanse natuuronderzoeker Charles Miller Harris, die de soort in 1897 verzamelde tijdens een door Walter Rothschild gefinancierde expeditie naar de Galápagos. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Fernandina, Galápagos.