Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Kleine zilverreiger
Kleine zilverreiger
Egretta garzetta | Little egret | Garceta común
De kleine zilverreiger is de sierlijkste van de drie witte reigers: slank, zwartsnavelig en met gele voeten die er als laarsjes onder zitten. Hij jaagt niet wachtend maar rennend, en dat gedrag verraadt hem vaak eerder dan het verenkleed.
Geluid
Doorgaans stil buiten de kolonie. Bij verstoring een schor, kwakend aaahk, en in de kolonie een aanhoudend, ruzieachtig gaa-gaa-gaa en knorrende geluiden. Het luidst boven gemengde reigerkolonies in april en mei, en op slaapplaatsen bij het invallen van de schemering.
Opname: Joost van Bruggen — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Slank en langbenig, met een dunne, geheel zwarte, spitse snavel — het hele jaar door, dat is het belangrijkste onderscheid met de grote zilverreiger in winterkleed. Poten zwart, tenen helder geel; op zeer korte afstand zie je in de balts dat de teugels rood aanlopen en de voeten oranjerood worden. In broedkleed twee lange, smalle nekveren en losse borst- en rugsluiers. De hals is korter en gelijkmatiger gebogen dan bij de grote zilverreiger, zonder die scherpe lage knik. In vlucht sneller en losser dan de grote soort, met de voeten als twee gele punten achter de staart.
Verwarringssoorten
Grote zilverreiger is duidelijk groter, heeft in de winter een gele snavel, altijd zwarte tenen en een lange, scherp geknikte hals; zijn vleugelslag is trager en zwaarder. Koereiger is kleiner en gedrongen, met een korte gele snavel en een kaakzak, en foerageert in gras bij vee in plaats van in water. Een witte fase van de westelijke rifreiger, zeldzaam maar wel vastgesteld in Zuid-Europa, heeft een zwaardere, bleker hoornkleurige snavel en dikkere gele poten en oogt logger; die soort is de reden om bij afwijkende individuen goed op snavelkleur en -vorm te letten.
Leefgebied
Ondiep zout, brak en zoet water: slikken en kreken van estuaria, zoutpannen, lagunes, kwelders, maar ook rijstvelden, oevers van sloten en visvijvers. Jaagt actief — rennend, wapperend met de vleugels, met de voet in de bodem trillend om garnalen en visjes op te schrikken.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens EUNIS — de Europese standaard voor leefgebieden.
Verspreiding en trek
In Spanje algemeen en talrijk, met grote aantallen in Doñana, de marismas van de Guadalquivir, de zoutpannen van Cádiz en San Pedro del Pinatar, de Ebrodelta en de Albufera. In Nederland pas sinds de jaren negentig broedvogel en nog steeds schaars, met kleine kolonies in het Deltagebied; buiten de broedtijd verschijnt hij in wisselende aantallen langs de kust en in het binnenland, en overwintert hij in zachte winters in het Deltagebied. Ook hier is het contrast met Spanje groot: wat daar een gewone kustvogel is, blijft in Nederland een leuke waarneming.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Loop in Nederland in augustus of september bij afgaand tij een kreek of inlaag in het Deltagebied af; de vogels jagen dan op garnalen in de slenken en zijn actief in beeld. In Spanje zijn de zoutpannen aan het eind van de ochtend het beste: door de lage waterstand staan er tientallen bij elkaar, wat het vergelijken van snavel- en pootkleur met koereigers en grote zilverreigers eenvoudig maakt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd (IUCN: Least Concern) en in Europa sterk toegenomen sinds het einde van de verenjacht en het herstel van kustmoerassen. De soort breidt nog altijd noordwaarts uit; strenge winters kunnen de noordelijke voorposten tijdelijk terugzetten. Verlies van getijdengebieden en verzilting of juist verzoeting van lagunes zijn de belangrijkste lokale bedreigingen.