Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Westelijke rifreiger
Westelijke rifreiger | Egretta gularis
Western reef heron | Garceta dimorfa
De westelijke rifreiger is de reiger van de koraalplaat: een zilverreiger met een zware, licht gebogen snavel en dikke poten, die in twee kleuren voorkomt — leigrijs met een witte keelstreep, of spierwit. Aan de Rode Zee hoort hij bij de vloedlijn zoals de scholekster bij het wad; in Spanje is hij de gast waar een hele plas verrekijkers voor omdraait.
Geluid
Zwijgzaam, nog meer dan de kleine zilverreiger. Bij verstoring een laag, schor kwok, kort en hees, en aan de vloedlijn bij ruzie om een visje een raspend gekrijs. In kolonies langs de Rode Zee klinkt het gewone reigergeknor en -gekwaak, maar buiten de broedplaats hoor je hem vrijwel nooit.
Voor deze soort is nog geen vrij gelicentieerde opname beschikbaar.
Herkenning
Iets groter en forser dan de kleine zilverreiger, met een langere en dikkere hals en vooral een zwaardere snavel: dik aan de basis, met een flauwe bocht in de bovensnavel en meestal hoorngeel, olijfgeel of met een duidelijk gele ondersnavel. De poten zijn dik en donker, en het geel loopt verder omhoog dan alleen over de tenen — bij veel vogels tot een eind op de loopbeen. De leigrijze vorm is egaal donkergrijs met een scherp afgetekende witte keelstreep, soms met wit in de vleugel; in de balts lopen de teugels roze aan en worden de poten warmer van kleur. De witte vorm is geheel wit en verraadt zich alleen aan snavel, poten en bouw. Daartussen komen grijze vogels met witte vlekken voor. In vlucht oogt hij logger en zwaarkoppiger dan een kleine zilverreiger, met tragere slagen.
Verwarringssoorten
Alleen de witte vorm geeft problemen; een leigrijze rifreiger is in ons gebied met niets te verwarren. Tegenover de kleine zilverreiger tellen drie dingen, in deze volgorde. De snavel: bij de kleine zilverreiger dun, recht, spits en het hele jaar door geheel zwart, bij de rifreiger zwaarder, dikker aan de basis, licht gebogen en vrijwel altijd met geel of hoornkleur erin. De poten: bij de kleine zilverreiger zwarte loopbenen met scherp afgetekende gele tenen, bij de rifreiger dikkere poten waarop het geel doorloopt tot boven het hielgewricht. De bouw en het gedrag: de rifreiger is groter en zwaarder, met een dikkere hals, en jaagt bedaarder, vaak met de vleugels als parasol over het water gebogen, terwijl de kleine zilverreiger rent en wappert. Wees eerlijk over de grens van dit alles — de twee soorten kruisen, er zijn kleine zilverreigers met wat geel aan de snavelbasis en rifreigers met een vrijwel donkere snavel, en op Wikimedia Commons staan de twee geregeld onder elkaars naam. Een witte vogel die niet op alle drie de punten past, laat je beter naamloos. De grote zilverreiger is veel groter, heeft in de winter een gele snavel en altijd zwarte tenen; de koereiger is klein en gedrongen, met een korte gele snavel.
Leefgebied
Kustvogel in de strengste zin. Hij foerageert op droogvallende koraal- en rotsplaten, op slikken en zandstranden bij afgaand tij, in mangrove en in havens, en verder op de zoutpannen, visvijvers en afvalwaterplassen van Eilat en de Egyptische Rode-Zeekust. Het binnenland mijdt hij; een rifreiger boven een boerensloot is per definitie een vogel die verkeerd zit.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens EUNIS — de Europese standaard voor leefgebieden.
Verspreiding en trek
Van oorsprong een vogel van de Atlantische kust van West-Afrika, van de Rode Zee en de Golf en van de kusten van de Indische Oceaan. Binnen het kaartvenster is Israël de vaste plek: aan de Golf van Akaba, bij Eilat, zijn het hele jaar kleine aantallen aanwezig, en langs de Egyptische Rode-Zeekust is hij gewoon. In Spanje verschijnt hij geregeld in kleine aantallen, vooral aan de Atlantische kant — de kust van Huelva en Cádiz en de benedenloop van de Guadalquivir — en daarnaast aan de Middellandse Zee en in de Ebrodelta; dat zijn meestal witte of tussengekleurde vogels. Verder noordwaarts, tot in Italië en Turkije, blijft het bij losse gevallen.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- Trekrichting
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Aan de Rode Zee hoef je alleen bij afgaand tij langs de vloedlijn te lopen: op de droogvallende koraalplaat staat hij vaak alleen, en dan zie je in één oogopslag hoe zwaar die snavel is. In Spanje werkt het omgekeerd — zoek hem juist tússen de kleine zilverreigers op de zoutpannen en in de marismas, want de buren zijn de beste maatlat die er is. Fotografeer bij twijfel de snavel en de poten strak van opzij; die twee beelden beslissen thuis wat het veld openliet.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd (IUCN: Least Concern): het areaal beslaat drie kustzones en de aantallen ogen stabiel. Binnen het kaartvenster gaat het om kleine aantallen, en die zijn kwetsbaar — bebouwing van de Rode-Zeekust, betreding van de rifplaten door badgasten en het verdwijnen van mangrove drukken lokaal op de soort. Voor Europa zit de winst vooral in kennis: hoe scherper waarnemers op snavel, poten en bouw letten, hoe beter in beeld komt hoe vaak hij hier werkelijk staat.