Alle soortenSteltloperachtigenStrandlopers en snippen › Wulp

Wulp

Numenius arquata | Eurasian Curlew | Zarapito real

De wulp is de grootste steltloper van Europa en, met zijn lange gebogen snavel en klagende roep, een van de meest sfeerbepalende. Hij verbindt twee werelden: hoogveen en vochtig grasland in het broedseizoen, uitgestrekte wadplaten in de winter.

Wulp (Numenius arquata)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De naam zit in de roep: een klagend, ver dragend koer-liuw. In het broedgebied brengt het mannetje een zangvlucht met een aanzwellende, bubbelende triller die overgaat in een lang, jubelend rollen — een van de mooiste geluiden van het Europese voorjaar.

Luister: ZangXC466469

Opname: Pascal Christe — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Herkenning

Grote, gedrongen tot slanke steltloper met egaal bruingestreept verenkleed en een zeer lange, gelijkmatig gebogen snavel — bij vrouwtjes duidelijk langer dan bij mannetjes. In vlucht valt de witte wig op de rug op, samen met de trage, statige vleugelslag.

Verwarrings­soorten

Regenwulp: kleiner, kortere en abrupter geknikte snavel, duidelijke lichte kopstrepen met donkere zijkruinstrepen, en een totaal andere roep (een snel, gelijkmatig ti-ti-ti-ti-ti-ti-ti). Rosse grutto heeft een licht opgewipte snavel en een compactere bouw.

Leefgebied

Broedt op hoogveen, natte heide, duinvalleien en kruidenrijk, vochtig grasland met een hoge grondwaterstand. Buiten de broedtijd op wadplaten, slikken en kwelders, met slaapplaatsen op hoogwatervluchtplaatsen.

Verspreiding en trek

Broedvogel van West-Europa tot Siberië. Nederland is internationaal vooral belangrijk als overwinteringsgebied: de Waddenzee en de Zuidwestelijke Delta herbergen in de winter grote aantallen vogels uit Scandinavië en Rusland.

  • Jaarrond
  • Broedvogel (zomer)
  • Winter
  • Doortrek
  • Trekrichting
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2024-08-01 – 2026-07-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Waar en wanneer kijken

Voor de zangvlucht: maart en april, rond zonsopgang boven vochtige graslanden en hoogveen. Voor grote aantallen: de Waddenzee bij opkomend tij, wanneer de vogels naar een hoogwatervluchtplaats worden gestuwd — twee uur voor hoogwater op een goede telpost is ideaal.

Staat van instandhouding

Wereldwijd Gevoelig (IUCN: Near Threatened) en in Nederland een van de meest zorgwekkende weidevogels. Vervroegd en frequenter maaien, ontwatering, schaalvergroting en hoge predatiedruk zorgen ervoor dat te weinig jongen vliegvlug worden; beschermingsmaatregelen richten zich op uitgestelde maaidata en hoger waterpeil.