Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Trocazduif
Trocazduif | Columba trocaz
Trocaz pigeon | Paloma de Madeira
De trocazduif is de grote donkere duif van het Madeirese laurierwoud en komt op geen enkele andere plek ter wereld voor. Een zilverwitte vlek op de zijhals verraadt hem, ook als hij hoog en tegenlicht in de nevel zit.
Geluid
Zwakker en dieper dan de houtduif, meestal zes lettergrepen waarvan het middelste paar verlengd en benadrukt wordt: oe-oe hroe-hroe ho-ho. Het geluid wordt door het natte, dichte bos gedempt, zodat de vogel bijna altijd eerder te horen dan te zien is. Roept het meest van februari tot juni. Bij het opvliegen klappen de vleugels hoorbaar tegen elkaar.
Voor deze soort is nog geen vrij gelicentieerde opname beschikbaar.
Herkenning
Forse, donkergrijze duif, groter en zwaarder dan een houtduif. De zijhals draagt een zilverwitte, geschubde vlek; de bovenrug glanst violet, de achterhals groen. De bovenborst is wijnrood, de buik lichter grijs. De staart is zwart met een brede lichtgrijze band eroverheen. Het oog is geelwit, de snavel roodpaars met een gele punt, de poten rood. Jonge vogels zijn bruiner en hebben nauwelijks zilver op de hals.
Verwarringssoorten
Op Madeira is verwarring nauwelijks mogelijk: geen andere grote bosduif hoort er thuis. Verwilderde stadsduiven rond Funchal en langs de kust hebben een witte stuit en twee zwarte vleugelstrepen; de houtduif, die het eiland af en toe aandoet, heeft een witte halsvlek en een witte vleugelband. De zilverwitte halsvlek en het volledig ontbreken van wit in de vleugel houden de trocazduif apart. De twee laurierduiven van de Canarische Eilanden komen op Madeira niet voor en zijn bovendien kleiner en zonder zilver.
Leefgebied
Het laurierwoud van de noordelijke berghellingen en de diepe ravijnen, dat een groot deel van het jaar in de wolken hangt, en de hoge boomheide daarboven. Foerageert in de kruinen op laurierbessen, maar komt bij schaarste omlaag naar terrassen, moestuinen en boomgaarden, waar hij kool en fruit aanspreekt. Ook opslag en jong secundair bos worden gebruikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens EUNIS — de Europese standaard voor leefgebieden.
Verspreiding en trek
Alleen op Madeira, en daar vooral op de noordflank van het eiland; op Porto Santo is hij verdwenen. Het geschikte bos beslaat maar ruim honderdvijftig vierkante kilometer en herbergt naar schatting zeven- tot tienduizend vogels. Nergens anders ter wereld te vinden.
- Jaarrond
Waar en wanneer kijken
Ribeiro Frio en het uitzichtpunt Balcões, vroeg in de ochtend, of het bos van Fanal wanneer de nevel tussen de oude laurierbomen hangt. Ga bij Balcões aan de reling staan en kijk het dal in: de duiven vliegen op ooghoogte langs de helling, en dan is de lichtgrijze staartband goed te zien.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort was lang schaars door houtkap en door vervolging als schadesoort in de terrastuinen, maar sinds het laurierwoud beschermd is en op de werelderfgoedlijst staat, is de stand fors gestegen. Er wordt nog geschoten waar hij op kool en fruit afkomt, en het bos zelf blijft kwetsbaar voor brand en voor uitheemse planten.