Groep edelherten op afstand in de heide van het Deelerwoud, met bos op de achtergrond

Vorstmans gids
van de
Europese
zoogdieren

Een gids voor het veld: kenmerken, gelijkende soorten, sporen en de beste momenten om te kijken — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.

Foto: Henk Monster, CC BY 3.0

Opzet en verantwoording

Zoogdieren zie je zelden en hoor je bijna nooit; wat je vindt is het spoor. Daarom staat bij elke soort in deze gids niet een geluidsfragment maar een sporenblok: de pootafdruk, de keutels en de vraat-, graaf- of nestsporen die het dier achterlaat. Elke soortbeschrijving koppelt dat spoor aan de veldkenmerken, aan de soorten waarmee verwarring in de praktijk optreedt, en aan de omstandigheden waaronder de waarneming te verwachten is: activiteit, dagdeel, leefgebied en verspreiding.

De soorten staan in de volgorde van de stamboom: per clade, orde, familie en geslacht. Zo zie je meteen waarom een haas niet bij de knaagdieren hoort, een egel niet bij de spitsmuizen en een vleermuis dichter bij de roofdieren staat dan bij de muizen.

De stamboom van Europa's zoogdieren

14 clades, 11 ordes, 46 families, 336 soorten

De boom gaat laag voor laag omlaag: van de hoofdtakken van de zoogdierstamboom via steeds kleinere clades naar de ordes, families en soorten. Elke clade heeft een naam — sommige zijn vertrouwd, andere pas kort geleden benoemd. Waar de genetische steun zwak is, staat dat erbij.

Bron van de indeling: Indeling en volgorde van ordes, families, geslachten en soorten volgen de Mammal Diversity Database v2.5 (ASM, 28 juli 2026); de clades erboven volgen de gangbare stamboom van de placentadieren. Mammal Diversity Database v2.5 (ASM) · Foley et al. 2023, Science 380, eabl8189 (Zoonomia)

Bekijk alle soorten →

Over deze site

Zoogdieren van Europa is een educatieve site over de zoogdieren van het Europese continent, gemaakt voor mensen die verder willen dan de eerste determinatie. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.

Alle foto's op deze site staan onder een Creative Commons-licentie of in het publiek domein en worden met naam van de maker en licentie vermeld.

Op je telefoon

Deze site is ook te gebruiken als app: met een eigen icoon op je beginscherm, en zonder de adresbalk van de browser eromheen. Er komt niets bij uit een appstore — het is dezelfde site, alleen anders geopend, zonder installatie en zonder account.

Op iPhone en iPad (Safari)
  1. Open deze site in Safari.
  2. Tik op het deelicoon onderin — het vierkantje met het pijltje omhoog.
  3. Scroll naar “Zet op beginscherm” en tik erop.
  4. Pas de naam eventueel aan en tik rechtsboven op “Voeg toe”.
Op Android (Chrome)
  1. Chrome toont onderin meestal vanzelf een balk “App installeren” — tik daarop.
  2. Staat die balk er niet, tik dan op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
  3. Kies “App installeren” of “Toevoegen aan startscherm” en bevestig met “Installeren”.

Samsung Internet noemt dit net iets anders: “Pagina toevoegen aan”, dan “Startscherm”.

De taal die je dan krijgt is de taal waarin je de site aan het lezen was toen je hem toevoegde — wil je een andere taal, open de site opnieuw in die taal en voeg hem dan pas toe.

Verder verandert er niets: dezelfde bladzijden, dezelfde inhoud, gewoon via internet, alleen zonder de balk van de browser eromheen.

Weer verwijderen
  • iPhone/iPad: hou het icoon ingedrukt, kies “Verwijder app” en dan “Verwijder van beginscherm”.
  • Android: hou het icoon ingedrukt en sleep het naar “Verwijderen”, of kies “De-installeren”.