Amerikaanse smient

Geluid

De man fluit anders dan de smient: een droog, drieledig whi-whiu-whiu met een nasale, kwakende klank, waar de smient een schel en helder wiew laat horen. Het vrouwtje geeft een laag knorrend krr-krr. Vooral te horen in baltsende wintergroepen van januari tot maart, wanneer mannetjes elkaar achtervolgen.

Herkenning

De man heeft een grijs gespikkelde kop met een roomwitte kruinstreep en een breed groen masker van het oog tot in de nek; borst en flanken zijn wijnroze en vóór de zwarte staartwig staat een wit flankvlak. Vrouwtje en eclipsman zijn warm roodbruin op de flanken met een scherp afstekende grijze kop, en tonen onder de vleugel witte oksels.

Verwarrings­soorten

Alles draait om de smient. Bij de man vervangt een roomwitte kruin met groen oogmasker de kastanjebruine kop met gele bles, en zijn de flanken wijnroze in plaats van grijs. Bij vrouwtjes is de scherpe grens tussen grijze kop en roodbruine flanken doorslaggevend, samen met de witte oksels; de smient heeft grijze oksels.

Leefgebied

Ondiepe wateren met kort begraasde oevers: ondergelopen graslanden, brakke kreken, zoete plassen en getijdengebied. In Nederland vrijwel altijd tussen grote grazende smientengroepen op nat grasland of langs zoetwatermeren. Graast op het land of plukt zwemmend van het wateroppervlak, en duikt vrijwel nooit.

Verspreiding en trek

Broedt in Alaska en Canada en overwintert in Noord-Amerika; in Europa een zeldzame maar vrijwel jaarlijkse dwaalgast. In Nederland gaat het om enkele vogels per winter, vooral in het Deltagebied, langs het IJsselmeer en in Friesland. In Spanje en Portugal is de soort veel zeldzamer, met losse waarnemingen in Galicië en de Ebrodelta.

• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Zoek van december tot maart de grote smientenkoppels op nat grasland af, bij voorkeur in de ochtend als de vogels dicht opeen grazen. Werk met de telescoop systematisch kop voor kop; de romige kruin van de man springt eruit zodra hij zijn hoofd optilt. Controleer bij opvliegende groepen de witte oksels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd talrijk en stabiel, met een ruime broedverspreiding in het Noord-Amerikaanse boreale gebied. De Europese waarnemingen betreffen echte dwaalgasten en zeggen weinig over de populatie. Drooglegging van prairiemoerassen en jachtdruk in de overwinteringsgebieden zijn de bekendste drukfactoren, maar de soort verdraagt die vooralsnog goed.