Krakeend

Geluid

Het mannetje geeft een kort, droog en nasaal èp of een ratelend rrèb, in de balts vaak gevolgd door een dun fluitje. Het vrouwtje kwaakt als een wilde eend maar hoger en meer afgeknepen. Vooral te horen van oktober tot april in baltsende groepjes op open water.

Herkenning

Het mannetje is fijn grijs gevermiculeerd met een zwarte achtersteven, een bruin gevlekte schouderpartij en een donkergrijze snavel. Het vrouwtje lijkt op een kleine wilde eend, maar heeft schoon oranje snavelzijden die scherp begrensd zijn tegen de donkere snavelrug. Beide geslachten tonen een klein wit vlak in de vleugel, ook zwemmend vaak zichtbaar; de man in eclips verraadt zich door de zwarte stuit.

Verwarrings­soorten

De vrouwtjes worden eindeloos met de wilde eend verward. De krakeend is kleiner, steiler van voorhoofd en fijner van snavel, en het oranje blijft beperkt tot scherp afgesneden snavelzijden in plaats van over de hele snavel uit te vloeien. De witte spiegel beslist altijd; de wilde eend heeft blauw met witte randen.

Leefgebied

Ondiepe, voedselrijke zoetwaterplassen met veel onderwatervegetatie: petgaten, kleiputten, kanalen, stadsvijvers en jonge natuurontwikkelingsgebieden. Broedt in dichte oevervegetatie op eilandjes, graag binnen kolonies van kokmeeuwen. Buiten het broedseizoen ook op brakke kreken en in de luwte van het Deltagebied.

Verspreiding en trek

Broedt van West-Europa tot Centraal-Azië. Nederland herbergt een van de grootste West-Europese populaties, met zwaartepunten in het laagveen en het Deltagebied. In Spanje broedt de soort verspreid en overwinteren flinke aantallen in Doñana, de Ebrodelta en de binnenlandse lagunes van La Mancha.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Ga in maart bij zacht weer naar een plas met veel fonteinkruid en kijk rond het middaguur, wanneer de baltsgroepjes het levendigst zijn. Let op de meerkoeten: krakeenden stelen structureel de waterplanten die meerkoeten opduiken en zwemmen daarom opvallend vaak achter hen aan.

Staat van instandhouding

Sterk toegenomen sinds de jaren zeventig, dankzij eutrofiëring, nieuwe wateren en zachtere winters. De soort profiteert van waterplantenrijke ondiepe plassen en is nergens in Europa bedreigd. Lokale risico's zijn te vroeg maaien van oeverriet, predatie door vos en verstoring van broedeilandjes.