Mandarijneend

Geluid

Zwijgzaam voor een eend. Het baltsende mannetje laat een kort, opgetrokken fluitje horen, hwiek, terwijl het vrouwtje bij opvliegen een scherp en klaaglijk kèt geeft. Vooral te horen van maart tot mei bij groepjes baltsende vogels op bosvijvers, en van vrouwtjes die hun jongen bijeenroepen.

Herkenning

Het mannetje is onmiskenbaar: oranje bakkebaarden, een paarsrode borst met witte strepen en twee omhoogstaande oranje zeilveren op de rug. Het vrouwtje is grijsbruin met een witte oogring die als een dunne, potloodfijne streep naar achteren doorloopt, met scherpe witte druppelvlekken op de flanken en een grijze snavel met bleke nagel. Mannetjes in eclips lijken op vrouwtjes maar houden hun rode snavel.

Verwarrings­soorten

Alleen het vrouwtje geeft problemen, en dan met het vrouwtje van de Carolina-eend. Die heeft een brede, druppelvormige oogvlek en een geschubde, diffuus gevlekte borst, terwijl de mandarijneend een smalle oogstreep en scherp afgetekende flankvlekken toont. De snavelnagel is bij de mandarijneend bleek, bij de Carolina-eend donker.

Leefgebied

Beschutte zoetwaterplassen met overhangende bomen: parkvijvers, oude landgoedwateren, bosbeken en met wilgen omzoomde sloten. Broedt in boomholten en nestkasten, soms hoog boven het water en op ruime afstand van de oever. Buiten het broedseizoen in kleine groepjes op rustige vijvers, zelden op groot open water.

Verspreiding en trek

Van oorsprong een Oost-Aziatische soort van Zuidoost-Rusland, China en Japan. Alle Europese vogels stammen af van ontsnapte parkvogels; Groot-Brittannië herbergt de grootste populatie. In Nederland broeden verwilderde vogels op landgoederen en in beekdalen, met een zwaartepunt op de Veluwe en in Twente. In Spanje slechts enkele lokale ontsnapte exemplaren.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

April is de beste maand: dan zitten paartjes vroeg in de ochtend op takken boven het water of langs de oever van een parkvijver. Loop rustig langs beschaduwde oevers en let op overhangende wilgen, want de vogels drukken zich in de schaduw en vliegen pas laat op. Kijk ook omhoog naar boomholten.

Staat van instandhouding

In Europa neemt de verwilderde populatie langzaam toe en de soort geldt niet als schadelijk, want ze concurreert nauwelijks met inheemse eenden. In het oorspronkelijke Oost-Aziatische areaal gaat de soort juist achteruit door de kap van oude loofbossen langs rivieren, het verdwijnen van nestholten en vangst voor de vogelhandel.