Alle soortenGenten en aalscholversGenten › Maskergent

Maskergent | Sula dactylatra

Masked Booby | Piquero Enmascarado

De maskergent is de grootste gentensoort in dit gebied en de enige met een zuiver wit verenkleed als volwassen vogel: sneeuwwit met zwarte vleugelpennen en een zwarte staart, en een zwart maskertje van kale huid rond de gele snavel. Op de Dry Tortugas voor de kust van Florida broedt de enige vaste kolonie binnen de Verenigde Staten.

Maskergent (Sula dactylatra)
Foto: Salmeidas — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee is hij, net als de andere gentachtigen, doorgaans stil. Op de kolonie klinkt van het mannetje een dun, fluitend geluid, terwijl het vrouwtje een luid, schor getrompetter laat horen dat over de hele kolonie draagt. Bij de begroeting tussen partners buigen ze de kop achterover en klapperen kort met de snavel, zoals bij vrijwel alle gentachtigen.

Voor deze soort is nog geen vrij gelicentieerde opname gevonden; hieronder staat wel waar je op moet letten.

Herkenning

Volwassen vogels zijn geheel sneeuwwit op de zwarte handpennen, armpennen en staart na, met een geel-oranje snavel, gele iris en een blauwzwart gezichtsmasker. De poten zijn grijsgroen, minder opvallend gekleurd dan bij de blauwvoetgent of de roodpootgent. Jonge vogels zijn donkerbruin op kop en bovendelen met een lichte halsband en een witte onderbuik, en krijgen het witte volwassen kleed pas na een aantal jaar. In de vlucht is het een zware, stug vliegende gent met rechte, smalle vleugels, die met korte vleugelslagen en glijvluchten laag boven het water reist. Twee eieren zijn de norm, maar vrijwel altijd overleeft er maar één kuiken: het eerst uitgekomen jong verdrijft of doodt het jongere nestgenootje.

Verwarrings­soorten

In het Noord-Atlantische deel van het areaal is de jan-van-gent de belangrijkste verwarringssoort: die heeft een volledig witte staart, alleen zwarte vleugelpunten in plaats van zwarte hand- én armpennen, een blauwgrijze in plaats van gele snavel en een goudgele waas over de kop die de maskergent mist. De nazcagent (Sula granti) is nagenoeg identiek maar heeft een oranjeroze in plaats van gele snavel; de twee overlappen alleen aan de Grote Oceaankust van Mexico. Jonge vogels worden verward met de jonge bruine gent, die egaler bruin is zonder de lichte halsband en met geelachtige in plaats van grijsgroene poten.

Leefgebied

Broedkolonies liggen op kale, open grond op lage koraaleilanden en zandbanken, zoals de Dry Tortugas, of op rotsachtiger terrein elders in het areaal. Buiten het broedseizoen is hij een echte oceaanvogel die ver uit de kust op vis en inktvis jaagt, vaak in gezelschap van tonijnscholen die prooivissen naar het oppervlak drijven. Beschutte wateren dicht bij het vasteland gebruikt hij nauwelijks.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.

Verspreiding en trek

De soort broedt rond de evenaar in alle drie de oceanen; in het gebied van deze gids ligt de belangrijkste kolonie op de Dry Tortugas, waar bescherming sinds het begin van de twintigste eeuw een populatie liet herstellen die eerder door eier- en verenjacht was uitgedund. Verder broedt hij op riffen en cayo's in de zuidelijke Golf van Mexico, waaronder het Alacran-rif voor de kust van Yucatán. Buiten het broedseizoen zwerft hij over de tropische Atlantische Oceaan en verschijnt hij onregelmatig zo ver naar het noorden als de Golfstroom voor North Carolina.

  • Jaarrond
  • Broedvogel (zomer)
  • Winter
  • Doortrek
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
De kaart is een dichtheidsveld en geen ingetekende arealgrens: hij is opgebouwd uit de waarnemingen zelf en houdt zich daarom niet aan staats- of landsgrenzen. Zowel de seizoenskleur als de kleurdiepte komt per hokje uit de tellingen van GBIF (2006–2026), geteld per hokje van 0,7° en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. Elk hokje wordt afzonderlijk in juni–juli, december–januari en de trekmaanden geteld, en krijgt de kleur van het seizoen dat er wint; een hokje heet pas broedvogel of wintervogel als het andere seizoen er bijna leeg is. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Waar en wanneer kijken

Met de boot naar de Dry Tortugas, vanuit Key West, is de betrouwbaarste manier om de soort binnen de Verenigde Staten te zien, het hele jaar door bij de kolonie op Long Key. Zoek op de zwarte staart en de gele snavel om hem direct van de jan-van-gent te onderscheiden, mocht die zich ook laten zien.

Staat van instandhouding

De soort geldt wereldwijd als niet bedreigd, met een stabiele tot licht toenemende trend. De kolonie op de Dry Tortugas, ooit vrijwel verdwenen door eier- en pluimenjacht, is een van de vroegste succesverhalen van vogelbescherming in de Verenigde Staten: het gebied werd al in 1908 tot federaal vogelreservaat verklaard. Orkanen, die de lage broedeilanden soms volledig overspoelen, blijven de belangrijkste natuurlijke bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Sula dactylatra | Lesson, 1831

Lesson beschreef de soort in 1831 als Sula dactylatra; ze bleef in hetzelfde geslacht, dus staan auteur en jaartal niet tussen haakjes. De typelocatie is Ascension Island, midden in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Het epitheton dactylatra is samengesteld uit het Grieks voor 'vinger' en het Latijn voor 'zwart', en verwijst vermoedelijk naar de zwarte handpennen die als 'vingers' aan de vleugelpunt uitsteken.